Borstvoeding

Waarom borstvoeding?

Borstvoeding is de meest geschikte voeding voor je baby.

Het is gratis, altijd goed van temperatuur, altijd bij de hand en heeft altijd de juiste samenstelling.

Voordelen borstvoeding voor de baby:

  • Het bevat antistoffen die je baby beschermen tegen ziektes en allergieën. Dit wil niet zeggen dat je baby nooit ziek zal worden als je borstvoeding geeft, maar bij borst gevoede baby's komen bijvoorbeeld minder middenoorontstekingen voor dan bij baby's die vanaf de geboorte kunstvoeding hebben gekregen.
  • Ook heeft je kindje later minder kans op overgewicht, suikerziekte, een aantal vormen van jeugdkanker en meer kans op een hoger IQ.
  • Borstvoeding geven heeft een positieve invloed op de band die je ontwikkelt met je baby. Door het vele lichamelijke contact ervaart de baby weinig stress en zal lekker in zijn vel zitten. Dit komt de groei en hersenontwikkeling ook ten goede.

Voordelen borstvoeding voor de moeder:

  • Na de bevalling zal je minder bloed verliezen als de baby direct aangelegd wordt en wordt de placenta sneller geboren.
  • Ook zal de baarmoeder sneller weer de normale grootte hebben.
  • Het vet dat je op de buik en heupen hebt verzameld tijdens de zwangerschap verdwijnt sneller door borstvoeding te geven.
  • Door de baby zelf te voeden komt er een rustgevend hormoon vrij. Dit maakt dat  zelfs als je nachten onderbroken worden door nachtvoedingen, een moeder toch beter slaapt.
  • Ook overdag ben je door zelf te voeden in de gelegenheid om zelf uit te rusten.
  • Na langdurig en intensief onderzoek is er een reden om aan te nemen dat moeders die hun baby langdurig zelf hebben gevoed minder kans maken op borstkanker of kanker aan de baarmoeder.
  • Maar het allerbelangrijkste is dat het een unieke manier is om voor je kindje te zorgen.
    Het is iets wat je alleen zelf kunt doen en geeft een periode van rust en intimiteit die niemand je meer af kan nemen.

Geniet dus van deze periode zolang jijzelf en je baby er plezier aan beleven!

Het allerbelangrijkste is dat borstvoeding een unieke manier is om voor je kindje te zorgen...

Saskia en Mirjam, lactatiekundigen Borstvoeding en meer

Hoe je borsten zich voorbereiden op borstvoeding in de zwangerschap?

Wat verandert er aan je borsten tijdens je zwangerschap?

Er gebeurt van alles met je lichaam als je zwanger bent. Vanaf de 1e dag bereid je lichaam zich voor om een kindje te laten groeien in je buik, geboren te laten worden en te kunnen voeden na de geboorte.
Wij gaan verder in op de ontwikkeling van je borsten tijdens je zwangerschap.

De eerste periode van de zwangerschap:

Vaak weet je in het begin nog niet eens dat je zwanger bent, maar dan merk je kleine veranderingen aan je lichaam. Je borsten worden ineens heel gevoelig en gespannen en kunnen pijn doen en de tepel kan donkerder kleuren. Door de hormonen progesteron en oestrogeen kan je af en toe last hebben van steken in je borsten. Dit zijn allemaal tekenen dat je lichaam zich aan het klaar maken is om straks melk te kunnen gaan maken voor je baby.
Na een week of 8-10 kunnen je borsten zwaarder gaan voelen. De melkklieren en bloedvaten beginnen nu te groeien. De bloedvaten zetten zich uit en worden zichtbaarder.

Tijdens de zwangerschap kunnen je borsten zomaar 1-2 cupmaten groeien

Door een snelle groei van je borsten kan je striae krijgen. Draag een beha die voldoende ondersteuning geeft. Bijvoorbeeld een “meegroei-beha”. Er zijn heel veel zalfjes en crèmepjes op de markt “tegen” striae. Helaas is gebleken dat dat niet helpen.
Aan het einde van het eerste trimester kunnen je tepels nog donkerder worden, staan ze prominenter vooruit en worden de kleine bultjes (kliertjes van Montgomery) duidelijker zichtbaar. Dit alles is zodat je kindje na de geboorte makkelijker jou tepel kan vinden. Tevens scheiden de kliertjes van Mongomery een vettige substantie uit die je tepels verzorgt.

Wist je dat een tepel niet 1 uitgang heeft, zoals een fles, maar wel 7-14.

Melk lekken in zwangerschap:

Al tijdens je zwangerschap kan er melk uit je borsten komen. Deze eerste melk heet colostrum en zit boordevol met anti-stoffen en is heel voedzaam omdat het rijk is aan eiwitten. Colostrum wordt daarom ook wel eens de 1e vaccinatie genoemd.
Hoe verder je in je zwangerschap komt, hoe meer melk je kan gaan lekken. Dit is heel normaal.
Wees niet ongerust als je nog geen melk lekt. Ook dit is heel normaal en zegt niets over of je na de bevalling wel of geen borstvoeding kan geven!

Draag evt. al tijdens je zwangerschap zoogkompressen als je veel melk lekt.

Voorbereiden is belangrijk:

Ben je rond de 25 weken zwanger dan zal je allicht eens gevraagd zijn of je borstvoeding of flesvoeding wilt gaan geven.
Het is belangrijk om je goed voor te laten lichten. Schrijf je in voor een voorlichtingsavond bij jou in de buurt of maak een afspraak met een lactatiekundige voor een persoonlijke voorlichting tijdens een consult in de zwangerschap. Volg de voorlichting of plan het consult zodra je met zwangerschapsverlof bent. Dan beklijft de informatie beter.

Je partner is van harte welkom op een voorlichtingsavond

In het hele land worden regelmatig borstvoedingsvoorlichtingsavonden gegeven.

Het is zeker zinvol om een dergelijke voorlichtingsavond te bezoeken. Hoe meer kennis jij, en je partner, hebben over borstvoeding hoe makkelijker en beter de borstvoeding zal verlopen. Borstvoeding is een proces wat moeder en kind moeten leren. Het gaat niet altijd vanzelf en het is gewoon heel fijn als jij en je partner weten wat je kunt verwachten, en, belangrijker nog, wat je kunt doen als de borstvoeding in het begin niet zo lekker loopt.

Vraag je verloskundige waar en wanneer er bij jullie in de buurt een borstvoedingsavond wordt gehouden.

Te vroeg geboren

Soms worden kindjes eerder geboren dan de uitgerekende datum. Dat noemen we prematuur geboren. Ook dan zal je borstvoeding op gang gaan komen, mits je je borsten regelmatig stimuleert, door je kindje aan de borst te leggen of door te gaan kolven, wanneer je kindje hier nog te klein voor is. Moedermelk bevat vele stoffen die erg goed zijn voor de onrijpe darmen van een prematuur geboren baby. Door het krijgen van moedermelk hebben ze minder kans op complicaties.

Tijdens je zwangerschap en na de bevalling spelen veel hormonen een rol. Voor de borstvoeding is dat o.a. prolactine. Dit hormoon zorgt voor de melkaanmaak. En elke keer als je baby aan de borst drinkt komt dit hormoon vrij en zorgt het voor meer melkaanmaak. Door je kindje vaak aan de borst te leggen zal je je melkproductie stimuleren en op peil houden.

Een goede voorbereiding en kennis is het halve werk

Borstvoeding en werk, 13 tips

  1.  Borstvoeding & werk gaan prima samen!
  2. Om de melkproductie goed te houden en moedermelk per flesje te kunnen geven is kolven noodzakelijk. Met je eigen hand, een handkolf of een elektrische kolf
  3. Kolven moet je leren. Begin tijdig, zodat je rustig en zonder stress kan leren kolven. Begin ongeveer 3 weken voor je gaat werken.
  4. Welke kolf je gaat gebruiken is heel persoonlijk. Wat de één een heel fijne kolf vindt, vindt een ander vreselijk. Let zeker ook op het geluid wat de kolf maakt, lees het artikel Kolf kiezen
  5. Je hebt recht om ¼ deel van je werkuren, doorbetaald!, te besteden aan kolven, of je kindje aan de borst te voeden (Op je werk of om naar de kindje toe te gaan) Naast dat ¼ deel heb je alsnog recht op je “normale” pauzes. Lees artikel over werk en borstvoeding
  6. Je hebt recht op ouderschapsverlof. De hoeveelheid verlof die je kunt opnemen is afhankelijk van het aantal uren dat je werkt. Hoewel je recht hebt op verlof, moet de invulling ervan in overleg met je werkgever worden geregeld, je werkgever kan jouw voorstel dus afwijzen, maar moet dan wel samen met jou tot een andere invulling van je verlof komen. Het verlof is meestal onbetaald, sommige CAO's hebben afspraken over gedeeltelijke doorbetaling. Lees jouw cao goed door.
  7. Je hebt recht op een ruimte die goed verwarmd, hygiënisch, rookvrij en afsluitbaar is, zodat jij comfortabel en ontspannen kunt voeden en/of kolven. Een toilet of washok is geen geschikte ruimte.
  8. Begin tijdig met het introduceren van de fles, zo ongeveer als je baby 4-6 weken oud is. Zodoende zal je kindje straks minder problemen hebben met het drinken uit de fles tegen de tijd dat je weer aan het werk gaat.
  9. 2e hands kolf kopen? Een handkolf kan prima. Daar zijn alle onderdelen van schoon te maken. Let erop bij een elektrische kolf dat de motor gesloten is. Anders niet 2e hands kopen i.v.m. de hygiëne omdat er dan melk in de motor terecht kan zijn gekomen.
  10. Gekolfde moedermelk is 3-6 maanden houdbaar in de vriezer! Vries verschillende hoeveelheden melk in, zodat je altijd nog een klein beetje extra melk kan geven zonder veel melk weg te gooien
  11. Ontdooide moedermelk kan zeepachtig ruiken en blauwig eruit zien. Dit is normaal en deze melk kun je gewoon aan je kindje geven!
  12. Geef altijd een extra voeding mee naar de oppas/kinderdagverblijf en vraag ze deze in de vriezer te bewaren. Zo kan er altijd een extra voeding gegeven worden als dat nodig is.
  13. Warm moedermelk au bain-marie of in een flessenwarmer op. Niet in de magnetron, dan gaan er voedingsstoffen verloren.

Je werkgever is verplicht je tijd en een rustige ruimte te geven om te kolven

Borstvoeding na de 6e maand en starten bijvoeding

Helaas wordt er in Nederland nogal eens vreemd gereageerd als je besluit om langer dan 6 maanden borstvoeding te geven. Men schijnt het nogal vreemd te vinden als je zo’n grote baby nog aan de borst hebt. Laat je hierdoor niet van de wijs brengen, borstvoeding is de beste voeding die er is, ook als je baby al wat ouder is.

Borstvoeding kan je zo lang geven als jij en je baby/kindje dat wensen

Er zijn geen redenen om na 6 maanden te stoppen met borstvoeding.

Zolang jouw kind goed gedijt op borstvoeding en niet aangeeft behoefte te hebben aan vaste voeding kun je rustig doorgaan met borstvoeding.

Je kunt vanaf de leeftijd van 4 maanden vaste voeding aanbieden om te kijken of je baby al interesse heeft in vast voedsel.
Zolang je baby geen interesse heeft in vaste voeding heeft hij dus voldoende aan borstvoeding en hoef je je geen zorgen te maken dat de baby tekorten krijgt.

Als je baby vaste voeding krijgt, blijft melkvoeding nog het belangrijkst.

De hoeveelheden vast voedsel zullen in het begin nog klein zijn, borstvoeding blijft dan nog de belangrijkste voeding. Wanneer de hoeveelheden vast voedsel toenemen, neemt de hoeveelheid borstvoeding geleidelijk af. Jonge kinderen hebben nog steeds melk nodig en dit kan dan ook prima borstvoeding zijn. Zo kun je borstvoeding en vast voedsel nog een tijdlang combineren.

Starten met bijvoeding; hoe en wanneer?

Advies van de JGZ: het wordt aanbevolen om vanaf 4 maanden je kindje ook fruit en groente gaan geven.
Na 4-6 maanden heeft een baby behoefte aan iets meer dan alleen door borstvoeding wordt geleverd en kan het darmstelsel ander voedsel dan melkvoeding verteren. De meeste baby’s zullen zo rond de 4-6 maanden ook gaan aangeven dat ze belangstelling krijgen voor vast voedsel. Het gaat nu om kleine hapjes fruit en groente, om te wennen aan smaak en structuur, en zeker nog niet om potjes vol!

Het geven van kleine hoeveelheden groente en fruit lijkt een beschermende werking te hebben tegen het ontwikkelen van allergieën.

Signalen dat je baby toe is aan vaste voeding:

  • Rechtop kunnen zitten
  • Het verzwakken van het kokhalsreflex, zodat de baby vast voedsel niet meer automatisch uit zijn mondje duwt.
  • Bereidheid om te kauwen
  • De vaardigheid hebben om gericht dingen op te pakken en in zijn mond te stoppen
  • Een toenemende behoefte om aan de borst te drinken, die niet samenhangt met ziekte, pijn door het krijgen van tanden of een verandering in de dagelijkse routine.

Eerder beginnen met vast voedsel is niet zinvol omdat je baby dit voedsel nog niet goed kan verteren. Bovendien zal je baby minder melkvoeding nemen wat juist alle voedingsstoffen levert die nodig zijn.

Borstvoeding is en blijft waardevol, ook voor kinderen ouder dan 6 maanden

Je blijft op die manier het immuunsysteem van de baby ondersteunen door de antistoffen die hij met jouw borstvoeding meekrijgt. Ook krijgt je kind heel wat vitaminen mee met de borstvoeding. Je kunt borstvoeding blijven geven zolang jij en je kindje het willen en het prettig vinden. Er is geen maximale tijdslimiet.
Saskia en Mirjam, lactatiekundigen Borstvoeding & meer

Borstvoeding bij meerlingen

Kun je borstvoeding geven aan een tweeling? Ja dat kan!

Soms zullen mensen uit je omgeving zeggen; dat is toch veel te druk, of te zwaar, twee of meer kindjes zelf voeden? In de praktijk blijkt dat het prima haalbaar is. Het geeft jezelf ook de nodige rustmomenten, je moet even gaan zitten om je kindjes te voeden. Natuurlijk zul je hulp nodig hebben van mensen om je heen. Maar als die jou helpen met het huishouden, de boodschappen en eten koken, kun jij je concentreren op het voeden van je kindjes.

Melkproductie op gang brengen

Net als bij een eenling, wordt je melkproductie gestimuleerd doordat het kindje aan de borst drinkt. Als er twee of meer baby´s drinken, worden je borsten meer gestimuleerd, en zal je lichaam meer melk gaan aanmaken. Hierbij geldt: leg je baby´s in de eerste dagen heel vaak aan de borst, dan kan je melkproductie goed op gang komen!
Als je baby’s nog te klein zijn om zelf te drinken, of opgenomen zijn, dan kun je je productie op gang brengen door heel regelmatig te kolven. Denk dan aan 8-12 keer kolven per dag, zodat je voldoende melk gaat aanmaken. Is je productie wat aan de krappe kant, ondersteun deze dan door het drinken van borstvoedingsthee en het nemen van fenegriekcapsules. Fenegriek is een kruid wat je melkproductie een “boost” kan geven!

Aanleggen in de praktijk

In het begin zul je één baby tegelijk voeden omdat je de techniek van het aanleggen nog onder de knie moet krijgen. Laat je helpen door de kraamverzorgende of verpleegkundige! Als het je goed lukt om de baby’s één voor één aan te leggen, ga je oefenen met twee baby’s tegelijk aan de borst. Laat iemand je baby’s aangeven en zoek samen naar een comfortabele houding om je kindjes in te voeden. Na een aantal dagen word je hier heel handig in en zal het je lukken om zelf je baby’s gelijktijdig te voeden.

Voeden op verzoek of op schema

Elke baby heeft zijn eigen ritme en de baby’s zullen niet altijd tegelijk aangeven dat ze gevoed willen worden. Na een week of twee, als je melkproductie goed op gang is gekomen, zul je er meestal voor kiezen om wanneer één baby zich meldt, de ander wakker te maken zodat je ze tegelijk kunt voeden. Dan heb je tussen de voedingen door ook wat tijd voor jezelf om uit te rusten of even iets anders te doen.

Wie drinkt welke borst?

Veel vrouwen hebben een ongelijke melkproductie in hun borsten. Wissel dus elke keer van borst als je je kindjes voedt. Of geef elk kindje een eigen borst. En wissel dat elke dag om. Zorg er dus voor dat niet steeds hetzelfde kindje aan dezelfde borst drinkt.

Verschillende voedingshoudingen

Rugbyhouding: deze houding is geschikt voor kleine baby’s en in de eerste Printperiode als je het tegelijkertijd voeden onder de knie wilt krijgen. De baby’s liggen op kussens naast jou, de beentjes schuin naar achteren en met je handen in de nekjes van de baby, kun je ze ondersteunen en aan de borst leggen. Je hebt zo goed zicht op wat er gebeurt en controle over het hele proces. Deze houding is ook erg prettig na een keizersnede omdat je geen druk op je buikwond hebt.
PrintMadonna/kruishouding: deze houding is geschikt voor baby’s die al goed kunnen drinken. De eerste baby wordt in de madonnahouding aangelegd.
De tweede ligt baby kruislings over het lichaampje van de eerste.

Borstvoeding Voedingshouding TweelingRugby/madonna: de ene baby wordt aangelegd in de madonnahouding, de tweede baby in rugbyhouding.
Liggend voeden: jij ligt met kussens onder je hoofd en schouders. De baby’s liggen in jouw armen en op hun buik met de beentjes naar elkaar toe (in een V-vorm).

Voor elke methode geldt dat het belangrijk is dat je zelf comfortabel zit of ligt met voldoende steun van kussens. De baby’s moeten ook gesteund worden, zodat ze goed met de neus ter hoogte van de tepel liggen.
Zorg goed voor jezelf
Voed je meerdere kinderen, dan zal je zelf ook meer moeten eten en drinken. Soms heb je in alle drukte echter geen tijd om rustig te gaan zitten voor een extra maaltijd of drankje. Dat kan je oplossen door 's ochtends vroeg al een stapel boterhammen te smeren. Zo kun je wanneer je trek krijgt meteen een boterham pakken. Hetzelfde principe kan je ook met drinken toepassen. Zet in elke kamer een flesje water neer. Zet ook bakjes klaar met fruit in stukjes, of verse noten. Kortom, maak het jezelf zo gemakkelijk mogelijk!

Leer hulp van anderen te accepteren

In het begin kom je handen te kort met een meerling! Alle hulp kun je gebruiken. Vraag of mensen als kraamkado een maaltijd voor je meenemen, de afwas voor je doen, de badkamer schoonmaken, of je oudste kind een uurtje meenemen naar de speeltuin. Denk goed na over kraambezoek, niet teveel en niet te lang per keer.

Of regel een kraamborrel of kraamfeest als je baby’s 2 of 3 maanden oud zijn. Dan heb je er zelf ook meer plezier van!

Gerelateerde berichten

Borstvoeding

Borstvoeding in de kraamdagen

Borstvoeding moeten jij en je baby leren. Meestal vraagt het wat oefening.

Borstvoeding Kolven Hoe Doe Je Dat

Borstvoeding & kolven

Hoe kies je een goede kolf en wanneer start je met kolven?

Borstvoeding Vraag En Antwoord, Regeldagen, Krijgt Mijn Baby Wel Genoeg Voeding 2

Borstvoeding na de 6e maand

Heeft je baby genoeg aan borstvoeding als hij 6 maanden oud is?

kleding speciaal voor borstvoeding

Borstvoedingskleding – BabyUitzet

Kleding speciaal ontworpen om zonder ontbloot bovenlijf borstvoeding te geven

Voorbereiden Op Het Ouderschap Is Zeker Zinvol.

Voorbereiden op het ouderschap

De overgang van stel naar ouders gaat vaak niet vanzelf. Lees hoe je goed voorbereid aan het ouderschap begint.

Online Cursus Goed Voorbereid Bevallen

Online bevalcursus: Goed voorbereid bevallen

Een praktische, moderne, online bevalcursus ter voorbereiding op je bevalling. Eerlijk en zonder poespas. Gegeven door verloskundige

Lekker en gezond eten tijdens je zwangerschap.
Niet alleen voor jezelf, ook voor je nog ongeboren kindje.

Met een zelfverzekerd gevoel bevallen?
In deze cursussen antwoorden op al jouw vragen.

Leer alle signalen van je baby kennen.
Én hoe je hier het beste op kunt reageren.

Gerelateerde berichten
huilende baby
Regeldagen baby

Waarom huilt je baby ineens zoveel? Misschien is er sprake van de regeldagen. Je baby geeft aan dat hij meer Lees meer

Flesvoeding
Flesvoeding

Hoe bereid je flesvoeding veilig en kies je een goede fles/speen

Borstvoeding
Borstvoeding in de kraamdagen

Borstvoeding moeten jij en je baby leren. Meestal vraagt het wat oefening.

Borstvoeding Kolven Hoe Doe Je Dat
Borstvoeding & kolven

Hoe kies je een goede kolf en wanneer start je met kolven?

Borstvoeding
Borstvoeding en pijn

Onze lactatiekundigen vertellen hoe pijn te voorkomen/genezen