De eerste controle

Je eerste zwangerschapscontrole

Normaal gesproken ga je tussen de 8 en 10 weken zwangerschap voor de eerste controle naar je verloskundige (bel voor een afspraak 2-3 weken van tevoren).

De eerste controle is een vrij uitgebreide controle. Je verloskundige weet immers nog niets van jou en heeft heel veel gegevens nodig om goed te kunnen beoordelen of je in de zwangerschap een verhoogd risico loopt op bepaalde complicaties of dat je misschien in aanmerking komt voor bepaalde onderzoeken.

Het is dan ook heel belangrijk dat je goed voorbereid naar de eerste controle gaat.

Schrijf alle belangrijke informatie op. Je verloskundige wil in ieder geval weten hoe je menstruatiecyclus was voordat je zwanger werd, wanneer ben je gestopt met de pil, wat was de eerste dag van je laatste menstruatie, wanneer was je zwangerschapstest positief.

Loulouka Advertorial

De eerste controle is een bijzonder moment, ga als partner ,als het even kan, mee!

Daarnaast wil de verloskundige weten of er bepaalde ziekten en afwijkingen voorkomen in de familie, vraag je familie na of er bijzonderheden zijn te melden. Komen er afwijkingen voor of aangeboren ziekten. Heeft oma meerdere keren een doodgeboren kindje gehad en waren hier afwijkingen aan te zien?

Mochten er afwijkingen voorkomen in de naaste familie, probeer dan te achterhalen of deze afwijkingen erfelijk zijn of niet.

Natuurlijk wil de verloskundige ook over jouw medische geschiedenis het één en ander weten net als van de vader van het kind. Vraag dus zoveel mogelijk na bij je (schoon) moeder en verdere familie.

Na de uitgebreide vragen die je verloskundige heeft, is er tijd om jullie eventuele vragen te beantwoorden, daarna volgt een aantal onderzoeken en je bloeddruk wordt gemeten. Afhankelijk van de praktijk waar je onder controle bent wordt je gewicht gemeten en soms wordt ook de urine nagekeken (dit wordt niet bij iedere verloskundige gedaan).
Dan zal de verloskundige je vragen op de onderzoeksbank te gaan liggen. Zij voelt dan aan je buik om te bepalen hoe hoog de baarmoeder staat, meestal kun je de baarmoeder bij 12 weken zwangerschap net boven het schaambot voelen (voelt als een hard balletje). Als je eerste controle bij 8 weken is, dan is de baarmoeder uitwendig nog niet voelbaar.

Meestal wordt bij deze controle een echo gemaakt, of, als de praktijk zelf geen echo's maakt, een afspraak gemaakt voor een echo elders.

Het hartje is via de doptone (een apparaat waarmee je via de buikwand het hartje van de baby kunt horen) pas vanaf 12 weken zwangerschap hoorbaar. Als je eerste controle voor die tijd valt, zal de verloskundige meestal geen poging doen om het hartje te laten horen. Dit omdat het alleen maar extra spanning geeft als het niet te horen is, en die kans is groot bij een eerste controle rond 8 weken.

Ook wordt er tijdens de eerste controle standaard bloed afgenomen. Veel verloskundigen doen dit zelf, maar er zijn ook verloskundigen die je een formulier meegeven en je verwijzen naar het priklab.

Advies: Een verloskundige is heel wat gewend, houd dus niets achter uit schaamte, alle informatie is voor haar belangrijk. Mocht je zelf bepaalde dingen hebben die je graag kwijt wilt, dan is dat nu ook het moment.

Tip voor de partner:

De eerst controle is de meest uitgebreide, dit is dus een goed moment om kennis te maken met (één van) de verloskundige(n). Bovendien wordt er vaak een eerste echo gemaakt, een mooi moment wat je toch samen wilt delen. Kortom…. Als het even kan, ga dan mee voor de eerste controle.

Steeds meer verloskundigen maken zelf echo’s. Vraag bij het maken van je afspraak na of er tijdens de eerste controle een echo gemaakt worden.

Alle onderwerpen - eerste controle

Overzicht onderwerpen

Eerste controle, bij wie

In Nederland is het gebruikelijk dat een verloskundige de gezonde zwangerschap, bevalling en het kraambed begeleidt.

De verloskundige is in Nederland opgeleid om zelfstandig te werken en op tijd verhoogde risico’s te signaleren. De opleiding tot verloskundige duurt hier 4 jaar en is alleen gericht op zwangerschap, bevalling en kraambed. Je kunt dus zeker stellen dat de Nederlandse verloskundige de specialist bij uitstek is voor de begeleiding van de gezonde zwangerschap en bevalling.

De verloskundige is DE specialist in de begeleiding van de gezonde zwangerschap en bevalling

De meeste huisartsen begeleiden dan ook geen zwangerschappen en bevallingen meer. Wettelijk is het ook zo, dat als er een verloskundige in jullie woonplaats gevestigd is dat je dan niet bij de huisarts onder controle mag (het ziekenfonds vergoedt dit niet). Er zijn nog steeds enkele plaatsen (veelal platteland) waar geen verloskundige is gevestigd in die plaatsen zal je eigen huisarts de zwangerschap/bevalling begeleiden. Mocht je er voorkeur aan geven om toch naar een verloskundige te gaan en is er geen gevestigd in jullie woonplaats, dan kan je informeren bij de omliggende gemeenten. Als de afstand niet te groot is, kun je daar dan bij een verloskundige onder controle.

Er zijn situaties waarbij je een verhoogd risico hebt ten aanzien van je zwangerschap of bevalling. In dat geval zal de verloskundige je adviseren om onder controle te gaan bij de gynaecoloog in het ziekenhuis. Soms kun je dan een gedeelte van de zwangerschap gewoon bij je verloskundige onder controle zijn en ga je in de loop van de zwangerschap over naar de gynaecoloog. De redenen waarom je onder controle moet zijn bij de gynaecoloog zijn te divers om hier te bespreken, als te twijfelt kun je het beste een eerste afspraak maken bij de verloskundige. Zij zal je dan uitleggen waarom je wel/niet bij haar onder controle kan zijn. Mocht blijken dat je onder controle gaat bij de gynaecoloog, dan is het ook prettig dat je de verloskundige al een keer gezien hebt, want als je na de bevalling weer thuis komt zal zij ook je kraambed begeleiden.

Omdat de meerderheid van de zwangeren onder controle staat bij een verloskundige, spreek ik op deze site ook alleen over je verloskundige, hier bedoel ik dan ook de verloskundig actieve huisarts of gynaecoloog mee.

Daarnaast zal ik de verloskundige als vrouwelijk bestempelen. Natuurlijk zijn er inmiddels ook aardig wat mannelijke collegae, maar de meerderheid is vrouwelijk en dit schrijft voor mij een stuk makkelijker.

Wij hebben ook voor je op een rijtje gezet welke medici je allemaal tegen kunt komen in de zwangerschap en wat ieders kennis/kunde zijn.

Hoe verlopen de vervolgcontroles bij de verloskundige?

De eerste controle is de meest uitgebreide controle, gemiddeld wordt hier een half uur voor uitgetrokken. De vervolgcontroles duren gemiddeld 10 tot 15 minuten.

  • Tot 24 weken zwangerschap zul je iedere vier tot vijf weken op controle gaan bij je verloskundige.
  • Na de 24 weken zwangerschap ga je iedere drie tot vier weken.
  • Vanaf 30-32 weken kom je iedere twee weken op controle
  • Vanaf 36-37 weken ga je iedere week op controle

De frequenties van de controles kunnen per praktijk verschillen. De hier genoemde frequenties zijn slecht een richtlijn, de verloskundige kan hier dus van afwijken. Naast een gesprek over hoe het met je gaat en uitleg over bepaalde onderwerpen rondom de zwangerschap vinden de volgende lichamelijke onderzoeken plaats:

Bij iedere controle wordt de bloeddruk gemeten. Een gezonde bloeddruk hoort onder de 140/90 mmHg te blijven. Of je gewicht wordt gemeten verschilt per verloskundige.

Hoewel niet alle verloskundigen je gewicht in de gaten houden is het wel belangrijk dat je niet teveel/te weinig groeit. Steeds meer onderzoeken geven aan dat er wel degelijk meer complicaties optreden als vrouwen teveel, of juist te weinig aankomen.

Verloskundigen kunnen met hun handen en de centimeter goed beoordelen of de baby normaal groeit. Door een groeicurve van je buik bij te houden ziet de verloskundige of de groei normaal is. Soms kan het zijn dat je verloskundige een groei echo wil (laten) maken als ze niet helemaal zeker is van de groei van je baby. In sommige regio's worden deze groei echo's min of meer standaard gemaakt rond de 30 weken zwangerschap

De meeste verloskundigen zullen je vragen om (zo nu en dan) urine mee te brengen. De urine wordt gecontroleerd op suiker en eiwit, dit in verband met eventuele zwangerschapssuiker en nierfalen ten gevolge van hoge bloeddruk. De urinestickjes zijn niet erg betrouwbaar, vandaar dat lang niet alle verloskundigen de urine nog controleren. Een betrouwbaardere methode om te controleren of je zwangerschapssuiker hebt is een bloedonderzoek. Sommige verloskundigen doen dit standaard, anderen alleen als er een reden voor is.

De verloskundige zal je vragen of je de baby goed voelt bewegen, en wanneer je voor het eerst leven gevoeld hebt.

Wekelijks Webinar Bevalling.fw

Hoogte Baarmoeder Per Week ZwangerschapVerder zal de verloskundige iedere zwangerschapscontrole je buik onderzoeken. In de eerste 26-28 weken  van de zwangerschap wordt de groei van de baby vooral bepaald door de groei van de baarmoeder. Er zijn min of meer vastgestelde hoogtes van de baarmoeder die bij een periode van de zwangerschap horen (zie tekening).

De controles blijven in de hele zwangerschap ongeveer hetzelfde, met dit verschil dat je verloskundige vanaf ongeveer 28 weken kan voelen hoe je kindje in je buik ligt.

Tot ongeveer 33 weken kan je kindje nog alle kanten opdraaien. Het ene moment kan hij in stuit liggen (kontje beneden) en het volgende moment mooi in hoofdligging. Pas als het hoofdje is ingedaald wordt het bijna onmogelijk voor de kleine om om zijn lengteas te draaien. Als de verloskundige bij 30 weken zegt dat de kleine in stuit ligt, wil dat dan ook helemaal niet zeggen dat hij zo blijft liggen.

De meeste verloskundigen meten de hoogte van de baarmoeder in centimeter. Het aantal cm + 4 moet ongeveer overeenkomen met het aantal weken dat je zwanger bent. Dus als de verloskundige 12 cm meet, dan moet je ongeveer 12cm + 4 = 16 weken zwanger zijn.

Als laatste zal de verloskundige het hartje van de baby laten horen. In het begin van de zwangerschap moet de verloskundige vaak nog wel even zoeken naar het hartje. Schrik hier niet van. Omdat de verloskundige nog niet weet hoe de baby precies ligt, kan ze ook nog niet de exacte plaats bepalen waar het hartje te horen is.

Steeds meer verloskundigen gaan in plaats van individuele controles over naar groepscontroles (centering pregnancy). Uit verschillende onderzoeken is gebleken dat centering pregnancy zorgt voor meer tevredenheid bij de moeder en betere uitkomsten van de zwangerschap.

Gerelateerde berichten

Onderzoek Naar Aangeboren Afwijkingen Wanneer Is Welke Test Geschikt

Onderzoek naar aangeboren afwijkingen

Welke onderzoeken zijn er en wat is jullie reden om onderzoek naar aangeboren afwijkingen te doen?

Echo

Echo

Welke echo’s kun je in de zwangerschap krijgen en welke zijn standaard?

Zwanger Van Week Tot Week, Zwangerschapskalender Van Babyopkomst

Zwanger van week tot week

Hoe ontwikkelt je baby zich in de zwangerschap én wat gebeurt er in jouw lijf lees je per week van je zwangerschap

Gezonde Leefstijl

Online cursus Voeding en zwangerschap

Over voeding in de zwangerschap zijn altijd veel vragen. Wat mag wel en wat liever niet? Wat is een feit en wat een hype? Leer er alles over in deze online cursus

Pregnant Woman On The Balance

Hoeveel mag je aankomen in zwangerschap?

Hoeveel je mag aankomen is afhankelijk van je gewicht van vóór de zwangerschap. Probeer je aan de richtlijnen te houden.

vette vis in zwangerschap

Vette vis goed voor de hersenontwikkeling van je baby

Voldoende omega-3 vetzuren, zowel tijdens zwangerschap als na de geboorte, zorgt voor slimmere kinderen. Hoe dat komt?

Lekker en gezond eten tijdens je zwangerschap.
Niet alleen voor jezelf, ook voor je nog ongeboren kindje.

Met een zelfverzekerd gevoel bevallen?
In deze cursussen antwoorden op al jouw vragen.

Leer alle signalen van je baby kennen.
Én hoe je hier het beste op kunt reageren.

Gerelateerde berichten
Onderzoek Naar Aangeboren Afwijkingen Wanneer Is Welke Test Geschikt
Onderzoek naar aangeboren afwijkingen

Welke onderzoeken zijn er en wat is jullie reden om onderzoek naar aangeboren afwijkingen te doen?

Bloedonderzoek In De Zwangerschap Door Babyopkomst
Bloedonderzoek

Het bloedonderzoek aan het begin van de zwangerschap is ontzettend belangrijk voor de gezondheid van moeder en kind.

Inwendig Onderzoek
Strippen

Strippen, wat gebeurt er precies en helpt het?

Pregnant Women
Centering pregnancy

Zwangerschapscontroles in een groep? Is dat wat voor mij?

Midwife Checking Measuring A Pregnant Mothers Belly
Jouw verloskundige tijdens de zwangerschap

Wat mag je verwachten van je verloskundige tijdens de zwangerschap?