Hoge bloeddruk in zwangerschap

Hoge bloeddruk; meest voorkomende complicatie in zwangerschap

Veranderingen in je bloeddruk tijdens de zwangerschap:

Tijdens de zwangerschap verandert er veel in je lichaam. Zo past je bloeddruk zich continu aan. Halverwege de zwangerschap behoort de bloeddruk te dalen. Een gezonde bloeddruk blijft onder de 140/90 mm Hg. Helaas is een te hoge bloeddruk een van de meest voorkomende complicaties in de zwangerschap.

Hoge bloeddruk in de zwangerschap, de officiële term is zwangerschapshypertensie, wordt vaak zwangerschapsvergiftiging genoemd.

De bloeddruk is een getal wat aangeeft met hoeveel druk je bloed tegen de wand van je bloedvaten drukt, als je bloeddruk te hoog is, is er teveel druk en spreken we van hoge bloeddruk in de zwangerschap, oftewel zwangerschapshypertensie.

De bloeddruk wordt weergegeven in 2 getallen. De bovendruk (systolische druk) is de druk waarmee je hart het bloed rondpompt, deze moet liefst onder de 140 mmHg blijven. De onderdruk (diastolische druk) is de druk als het hart in rust is en het bloed terugstroomt naar het hart, deze moet liefst onder de 90 mmHg blijven.

Mid pregnancy drop:

Normaal daalt je bloeddruk rond de 20 weken zwangerschap, we noemen dit de mid pregnancy drop, en stijgt daarna weer naar het normale niveau.

Loulouka Kl Banner Nw

Bij sommige vrouwen treedt er geen mid pregnancy drop op, zij lopen waarschijnlijk een verhoogd risico om later in de zwangerschap een té hoge bloeddruk te krijgen.

Een te hoge bloeddruk treedt meestal op aan het eind van het tweede trimester (2e drie maanden) of in het derde trimester.

Zwangerschapshypertensie, ook wel zwangerschapsvergifiting genoemd, is de meest voorkomende complicatie in de zwangerschap,10% van de zwangerschappen wordt gecompliceerd met hoge bloeddruk.

Hierbij is 70% veroorzaakt door de zwangerschap en bij 30% blijkt het een hoge bloeddruk te zijn die ook buiten de zwangerschap bestaat.

Wanneer is er sprake van hoge bloeddruk in de zwangerschap?

Er mag pas gesproken worden over hoge bloeddruk als er tenminste 2 x een verhoogde bloeddruk gemeten is met een tussenpoze van tenminste 12 uur.

Wekelijks Webinar Bevalling.fw

Er is sprake van hoge bloeddruk als bij herhaalde meting de bovendruk hoger is dan 140 OF de onderdruk hoger dan 90.

Toch zeggen deze cijfers ook niet alles. Een zwangere die buiten de zwangerschap een lage bloeddruk heeft, bijvoorbeeld 90/60, kan al een, voor haar, te hoge bloeddruk hebben als hij bijvoorbeeld 130/85 is.

Volgens de geldende regels zou dit niet gaan om een hoge bloeddruk, maar voor deze mw  kan deze bloeddruk toch te hoog zijn en klachten geven.

Naast de bloeddruk zijn de klachten die de zwangere heeft heel belangrijk om bijvoorbeeld op het spoor te komen van het pre-eclampsie of het HELLP syndroom.

Een hypertensie die reeds voor de 20e week van de zwangerschap bestaat, wordt niet veroorzaakt door de zwangerschap en is een hypertensie die ook buiten de zwangerschap bestaat.

Pre-eclampsie:

Een ernstige vorm van zwwangerschapshypertensie is pre-eclampsie, ook wel zwangerschapsvergiftiging of toxicose genoemd.

We spreken van pre-eclampsie als er naast de hoge bloeddruk ook meer dan 300 milligram eiwit per 24 uur in de urine wordt uitgescheiden. Daarom zal de verloskundige ook altijd je urine nakijken als je een hoge bloeddruk hebt.

Het verlies van eiwitten kan duiden op nierbeschadiging en vereist extra controle van diverse organen van de vrouw en de conditie van de baby.

Ook vaginale afscheiding (fluor), dat in de urine komt bij het plassen, kan echter zorgen voor eiwit in je urine. Daarom moet je altijd zogenaamde 'schone' urine meenemen als er sprake is van hoge bloeddruk.

Urine schoon meenemen

Als de verloskundige je vraagt om urine mee te nemen in verband met een hoge bloeddruk, is het dan ook verstandig om een gewassen plas aan te leveren.

Dit houdt in dat je eerst een klein beetje plast gewoon in het toilet, dan stop je even met plassen, vervolgens poets je tussen je schaamlippen met een natte tissue of watten en daarna plas je weer een beetje. Deze plas vang je op in een potje en daarna plas je verder uit in het toilet. De verloskundige wil dus graag de middelste, schone, plas hebben.

Hoge bloeddruk in de zwangerschap kan een ernstige bedreiging zijn voor de gezondheid van moeder en kind.

Vooral als het uitmond in de ernstige vormen als pre-eclampsie of het HELLP syndroom kan er sprake zijn van een zeer ernstige situatie voor de gezondheid van moeder en kind.

Het HELLP syndroom is een zeer ernstige vorm van hoge bloeddruk in de zwangerschap.

Bij het HELLP syndroom is er niet alleen sprake van eiwitverlies, en dus nierschade, maar ook van schade aan de lever en veranderingen in het bloed die bedreigend zijn voor moeder en kind.

HELLP staat voor Hemolyse (bloedafbraak) Elevated Liver enzymes (verhoogde leverenzymen) en Low Platelets (lage bloedplaatjes).

Dit betekent dat er verhoogde bloedafbraak is, leverschade en lage bloedplaatjes die voor de bloedstolling moeten zorgen.

Hoewel het HELLP syndroom bijna altijd gerelateerd wordt aan een hoge bloeddruk, heeft 15% van de vrouwen die het HELLP syndroom ontwikkelen geen hoge bloeddruk gehad.

Het HELLP syndroom is voor moeder en kind een levensbedreigende complicatie van de zwangerschap.

Eclampsie:

Pre-eclampsie, maar ook het HELLP syndroom, kunnen (gelukkig zelden) overgaan in eclampsie.

Bij eclampsie is er sprake van insulten (toevallen) die lijken op een toeval van epilepsie. Bij 1 op de 200 vrouwen met ernstige pre-eclampsie of HELPP treedt deze complicatie op.

Eclampsie dient met spoed in het ziekenhuis te worden behandeld. Het is een levensbedreigende situatie voor zowel moeder als kind.

Licht verhoogde bloeddruk:

Een licht te hoge bloeddruk geeft vaak geen problemen, maar je verloskundige zal je wel extra controleren om in de gaten te houden of het niet nog verder stijgt.

Bij klachten moet je altijd direct je verloskundige bellen, dit geldt zeker als je ineens veel vocht gaat vasthouden, hoofdpijn krijgt en/of een pijnlijke maagstreek hebt.

Hoe de hoge bloeddruk behandeld wordt hangt van de ernst van de situatie af. Bij een matige hoge bloeddruk kan de behandeling volstaan met extra controle, maar de behandeling van pre-eclampsie of HELLP is ingrijpender.

Vrouwen die pre- eclampsie of HELLP hebben doorgemaakt vaak psychische klachten

De oorzaak van hoge bloeddruk in de zwangerschap is nog niet volkomen duidelijk.

Bronnen:
Tijdschrift voor verloskundigen
Patiënten folder Hoge bloeddruk en zwangerschap NVOG
Universiteit van Maastricht, afdeling Obstetrie en Gynaecologie
The uteroplacental circulation in hypertensive disorders of pregnancy; Doppler ultrasound and histopathological studies , Margriet Willemien Aardema, Rijksuniversiteit Groningen
The HELLP syndrome : clinical course, underlying disorders and long-term follow up , M.G. van Pampus, Vrije Universiteit Amsterdam
Risicoselectie en substandaard zorgfactoren bij eclampsie en ernstige HELLP in de eerste lijn NTOG

Aanpassingen in bloedddruk in de zwangerschap

In de zwangerschap verandert er veel in je lichaam, ook in je bloedcirculatie.

De normale zwangerschap is een extra belasting voor het hart. Het circulerende bloedvolume neemt met veertig procent toe. Om dit extra volume te kunnen rondpompen, wordt het hart iets groter en kan dus meer bloed bevatten en gaat het hart 10 tot 15 slagen per minuut sneller kloppen.

Door de toename van de hoeveelheid bloed en verandering in je hartslag zijn er aanpassing bloeddruk in zwangerschap nodig ter voorkoming van hoge bloeddruk.

Vroeg in de zwangerschap treedt er, ondanks de toegenomen hoeveelheid bloed, een daling van de bloeddruk op. Dit wordt veroorzaakt doordat de veranderende hormonen in de zwangerschap een vaatverslappende en vaatverwijdende werking hebben. Hierdoor ontstaat er dus minder druk in de vaten en daalt de bloeddruk.

De diastolische druk (onderdruk) daalt geleidelijk en is omstreeks 20-22 weken, 10 tot 15 mmHg lager dan buiten de zwangerschap.

In het laatste trimester stijgt de diastolische druk weer tot de waarde van voor de zwangerschap. Een diastolische druk lager of gelijk aan 90mmHg wordt als normaal beschouwd.

In de tweede helft van de zwangerschap drukt de groter wordende baarmoeder op de vaten in het bekken. Hierdoor wordt de terugstroom van het bloed uit de benen bemoeilijkt en kunnen er makkelijk spataderen ontstaan.

Sommige zwangere vrouwen kunnen niet op hun rug liggen en wordt duizelig als zij dat toch doen. Dit wordt veroorzaakt door het feit dat de groter wordende baarmoeder de grote lichaamsader, de Vena Cava, (die naast de ruggenwervel loopt) kan dichtdrukken.

Hierdoor kan het bloed niet meer terugstromen naar het hart. Dit heeft als gevolg dat de bloeddruk kan wegvallen en hierdoor wordt de zwangere vrouw erg duizelig. Als ze op haar zij draait, is het probleem opgelost en komt de circulatie weer goed op gang. De baby lijdt geen schade van deze korte onderbreking van de circulatie.

Zo zie je maar, er verandert veel meer in je lijf dan alleen het groter worden van je buik, borsten en de groei van je baby.

Hoge bloeddruk zwangerschap in beeld

Een mooie infographic die in één oogopslag laat zien wat er gebeurt met je bloeddruk in de zwangerschap en wat er gebeurt bij hoge bloeddruk.

 

Hoge Bloeddruk In Beeld Uitgelegd

Met dank aan shopvoorgezondheid.nl

Hoe meet je je bloeddruk?

Bij iedere zwangerschapscontrole wordt de bloeddruk gemeten. Je krijgt een band om je bovenarm die wordt opgeblazen. Dit kan even een knellend gevoel geven. De band is verbonden met de bloeddrukmeter. Door het oppompen van de band wordt het bloedvat dichtgedrukt en is er dus even geen bloedstroom.

De verloskundige zal met een stethoscoop in je elleboogplooi luisteren en langzaam de lucht uit de band laten lopen. Zodra het vat weer voldoende geopend is om de bloedstroom weer op gang te laten komen, hoort de verloskundige het kloppen van het vat; dit is de bovendruk (systolische druk).

Als het vat weer helemaal open is en het bloed weer vrij kan stromen, verdwijnt het kloppende geluid. Op het moment dat het kloppen stopt, leest de verloskundige de bloeddrukmeter weer af en dit is de onderdruk (diastolische druk).

In zijligging is de bloeddruk het betrouwbaarst. Bij twijfel of de bloeddruk al dan niet te hoog is, zou in zijligging gemeten moeten worden.

Spanning, angst en inspanning kunnen de bloeddruk tijdelijk verhogen. Het is dan ook verstandig om te zorgen dat je op tijd bent voor je afspraak zodat je niet hoeft te gaan rennen en hijgend aan de bloeddrukmeter zit.

De waarden van de bloeddruk kan wisselen. Dit is heel normaal.

Kom op tijd voor je afspraak, zodat je rustig bent als je bloeddruk gemeten wordt.

Welke klachten ervaar je?

Welke klachten kun je hebben bij hoge bloeddruk in de zwangerschap?

Bij een onderdruk van 90-95 zonder eiwitverlies hebben de meeste zwangeren geen klachten. We spreken van een milde hypertensie.

Klachten die kunnen worden veroorzaakt door een té hoge bloeddruk in de zwangerschap en/of kunnen wijzen op pre-eclampsie en (erger nog) het HELLP syndroom zijn:

  • Hoofdpijn;
  • Gezichtsstoornissen zoals zwarte vlekken of lichtflitsen zien, sterretjes zien, of vaag zien
  • Plotseling vocht vasthouden en dan vooral in de handen en het gezicht (let op, vocht vasthouden kan ook een heel normaal verschijnsel zijn in de zwangerschap, vooral in de voeten, enkels en handen);
  • Beknellend gevoel rond de maagstreek en het hoofd (het zogenaamde bandgevoel);
  • Misselijkheid en braken;
  • Geheel gevoel van malaise;
  • Tintelingen in de vingers;
  • Pijn in de bovenrug of tussen de schouderbladen.

Dit is een rijtje van typische klachten dat past bij pre-eclampsie of het HELLP syndroom. Deze klachten treden lang niet altijd allemaal op.

Vaak hebben zwangeren met vage klachten al last van de maagstreek/misselijkheid en extreem vocht vasthouden. Klachten kunnen ook in vlagen optreden en daarna weer een tijdje verdwijnen.

Normale klachten tijdens de zwangerschap

Verder is een deel van de klachten ook vrij normaal in de zwangerschap.

Tintelingen in je vingers tijdens de zwangerschap wijzen vaker niet op een hoge bloeddruk dan wel en worden dan veroorzaakt door het vocht dat veel zwangere vrouwen vasthouden.

Zo ook hoofdpijn of misselijkheid in de zwangerschap. Ook dit heeft heel vaak niets met een hoge bloeddruk te maken.

Maar als je je plotseling niet lekker voelt, één of meerdere van bovenstaande klachten hebt en ineens veel vocht vasthoudt, neem dan altijd voor de zekerheid contact op met je verloskundige/huisarts of gynaecoloog.

Een hoge bloeddruk voorkomen

Hoge bloeddruk is de meest voorkomende en ernstige complicatie van de zwangerschap.

Dit kun jij doen aan hoge bloeddruk in de zwangerschap te voorkomen:

Calcium tekort?

Voldoende calcium verlaagt risico op hoge bloeddruk in zwangerschap

In 2010 zijn allerlei data van vrouwen, die in de zwangerschap problemen hadden met de bloeddruk, onderzocht. Uit dit onderzoek komt naar voren dat calciumsuppletie het risico verlaagt op een verhoogde bloeddruk en pre-eclampsie in een volgende zwangerschap.

In 2016 heeft onderzoek van de universiteit van Maastricht aangetoond dat het risico op het krijgen van pre-eclampsie ( ernstige vorm van hoge bloeddruk) met maar liefst 55% wordt verlaagd als zwangeren minimaal 1000 mg calcium (5 glazen melk bv) per dag binnenkrijgen.

Lust je geen melk (producten) neem dan een calciumsupplement van 1000 mg per dag.

Gebrek aan vitamine D?

Een tekort aan vitamine D verhoogt het risico op hoge bloeddruk in zwangerschap:

Onderzoek uit 2015 heeft aangetoond dat zwangeren met een lage vitamine D status een hoger risico hebben op het krijgen van pre-eclampsie (PE) (ook wel zwangerschapsvergifiting genoemd = ernstige vorm van hoge bloeddruk in de zwangerschap) dan zwangere met een hogere vitamine D status.

Het grootste risico lopen zwangeren met een vitamine D-status van <30 mmol/l vergeleken met een vitamine D-status van ≥ 50 nmol/l.

Het advies van de gezondheidsraad is dan ook al jaren dat zwangeren dagelijks 10 mg vitamine D suppletie moeten gebruiken. Gebruik je nog geen vitamine D ga dan alsnog naar de drogist om het te halen.

Gebitsproblemen

Infecties in je mond verhogen risico op pre-eclampsie (zwangerschapsvergiftiging)

Een groot onderzoek in 2007 liet zien dat bij vrouwen die pre-eclampsie ontwikkelen er veel vaker sprake is van ernstige mondinfectie.

Van de vrouwen die voor 34 weken zwangerschap pre-eclampsie kregen bleek maar liefst 82% een ernstige mondinfectie te hebben, bij vrouwen zonder pre-eclampsie bleek dit ‘maar’ 37% te zijn.

Mondinfecties lijken het risico op complicaties van hoge bloeddruk dus te verhogen. Des te meer reden om je gebit goed te laten verzorgen, in het artikel gebitsverzorging worden nog meer complicaties aangegeven ten gevolge van mondontstekingen.

Stress

Stress is ook een factor die het risico op het ontwikkelen van een hoge bloeddruk verhoogd.

Heb je veel last van stress, probeer dan ontspanningsoefeningen te doen, denk hierbij aan Yoga of meditatie. Van Mindfulness (een vorm van meditatie) is bewezen dat het bloeddrukverlagend werkt. Lees ons artikel omgaan met stress.

Bewegen

Bewegen heeft een gunstige invloed op je bloeddruk.

Dat hoeft echt niet intensief sporten te zijn. Dagelijks een stevige wandeling, waarbij je hartslag voelbaar hoger is, van een half uur helpt al. Blijf dus bewegen.

Verder geeft een te hoge BMI (>35) een matig verhoogd risico op het ontwikkelen van pre-eclampsie.

Probeer je gewicht dus onder controle te krijgen. Ben je nog niet zwanger, probeer dan een gezond gewicht te bereiken vóór je zwanger wordt.

Aspirine

Aspirine verlaagt het risico op hoge bloeddruk in zwangerschap.

Vrouwen met een hoog risico op het ontwikkelen van pre-eclampsie kunnen acetylsalicylzuur voorgeschreven krijgen door hun arts.

Bewezen is dat acetylsalicylzuur het risico op het ontwikkelen van pre-eclampsie verlaagd.

Bij een hoog risico, of meerdere factoren uit de categorie matig verhoogd risico, moet vóór de 16 weken zwangerschapsduur met acetylsalicylzuur gestart worden.

Bespreek het met je verloskundige of arts als je in de risico groep valt.

Risico factoren voor pre-eclampsie (zwangerschapsvergiftiging):

Onderstaande factoren verhogen het risico op het krijgen van pre-eclampsie.

Hoog risico

  • Pre-eclampsie in eerdere zwangerschap;
  • Type 1 of 2 diabetes;
  • Chronische nierziekten;
  • Reeds bestaande hoge bloeddruk (voor de zwangerschap);
  • Auto-immuunziekten als SLE of APS.

Matig verhoogd risico

  • Eerste keer zwanger of langer dan 10 jaar tussen 2 zwangerschappen in;
  • Ouder dan 40 jaar;
  • Moeder of zus hebben pre-eclampsie gehad;
  • Meerling zwangerschap;
  • Obesitas, BMI > 35;
  • Slechte werking placenta in eerdere zwangerschap;
  • Zwanger na eicel donatie.

Vroeger werd een zoutloos of zoutarm dieet geadviseerd.

Inmiddels is gebleken dat hiermee zwangerschapshypertensie niet voorkomen kan worden.

Ook als er al sprake is van hoge bloeddruk in de zwangerschap is een dieet zonder zout niet zinvol.

Maar natuurlijk geldt wel het algemene advies: wees matig met zout.

Wat zijn de oorzaken van hoge bloeddruk?

De oorzaken van hoge bloeddruk in zwangerschap zijn nog niet precies bekend.

Hoewel er veel onderzoek gedaan is en wordt naar de oorzaken van zwangerschapshypertensie (hoge bloeddruk veroorzaakt door de zwangerschap), weten we nog steeds niet zeker wat de oorzaak is.

Wel zijn er sterke aanwijzingen dat bepaalde zaken, vaak in combinatie met elkaar, een rol spelen.

Hieronder tref je een opsomming aan van zaken die een rol kunnen spelen bij het ontstaan van zwangerschapshypertensie (ook wel zwangerschapsvergiftiging genoemd).

Erfelijke oorzaak hoge bloeddruk in zwangerschap:

Hoge bloeddruk in de zwangerschap wordt waarschijnlijk veroorzaakt door en combinatie van factoren. Bekend is dat vrouwen van wie de moeder of zussen pre-eclampsie hebben gehad een verhoogd risico hebben om dit ook te krijgen.

Als je moeder tijdens de zwangerschap van jou pre-eclampsie heeft gehad, is het risico zelfs nog wat groter.

Overgewicht

Overgewicht geeft verhoogd risico op hoge bloeddruk in zwangerschap:

Vrouwen met overgewicht hebben een hoger risico op hoge bloeddruk, zowel binnen als buiten de zwangerschap. Probeer je gewicht onder controle te houden en niet meer aan te komen dan gewenst in je zwangerschap.

Afstoting van de placenta

Afweermechanisme van ons lichaam:

Ons lichaam heeft een ingebouwd afstotingsmechanisme tegen lichaamsvreemde stoffen of organen. Bij een orgaantransplantatie is dit bijvoorbeeld een groot probleem. Omdat er iets in het lichaam gebracht wordt wat niet van die persoon is, gaat het lichaam proberen dit orgaan of deze stof uit te stoten. Het hoort niet in het lichaam en moet dus vernietigd worden.

De foetus en placenta (moederkoek) zijn voor de helft ook lichaamsvreemd. Die helft is immers de helft die van de vader afkomstig is. Normaal gesproken zou je lichaam dit deel dus willen uitstoten. Het kent dit deel niet en herkent het als lichaamsvreemd.

Gelukkig gaat het afweersysteem tijdens de zwangerschap anders werken. Er vinden aanpassingen in het systeem plaats waardoor het lichaam de foetus en placenta niet als lichaamsvreemd ziet en er geen afstoting plaatsvindt.

Bij hoge bloeddruk zwangerschap vindt de aanpassing van het afweersysteem niet plaats.

Daardoor ziet het lichaam van de zwangere vrouw de foetus en placenta als lichaamsvreemd en probeert dit uit te stoten.

Dit is ook de reden waarom hoge bloeddruk vaker voorkomt bij een eerste zwangerschap dan bij een volgende zwangerschap met dezelfde partner.

Als een vrouw voor de tweede keer zwanger is van dezelfde partner, herkent haar lichaam de “lichaamsvreemde” foetus en placenta als bekend en zal er minder snel een afstoting optreden.

Om dezelfde reden komt hypertensie ook minder vaak voor bij stellen die een langdurige relatie hebben.

Het sperma van de man bevat immers ook die lichaamsvreemde stof. Als het lichaam van de vrouw al langdurig en veelvuldig met de sperma van de vader van haar kind in aanraking is gekomen, zal ze het minder snel als lichaamsvreemd herkennen.

Er wordt zelfs gezegd dat vrouwen die het sperma van hun partner regelmatig inslikken minder risico lopen op zwangerschapshypertensie.

Doordat het lichaam de placenta en foetus probeert af te stoten, komen er schadelijke stoffen vrij. Deze stoffen komen in de bloedbaan en verstoppen de bloedvaten waarbij als eerste de bloedvaten van de placenta verstoppen. Hierdoor krijgt het kind minder voedingsstoffen en ontstaat er een groeiachterstand.

Bloedvatvernauwing

Bloedvatverwijdende functie werkt niet goed:

In de normale zwangerschap verwijden de bloedvaten onder invloed van de hormonen. De bloedvaten worden dus wijder wat goed is voor de doorbloeding van de placenta. Bij een zwangerschap die gecompliceerd wordt door hoge bloeddruk zien we dat de bloedvat verwijdende functie niet goed werkt.

Met andere woorden, de bloedvaten zijn nauwer wat een verhoging van de bloeddruk geeft. Er is immers meer bloed dat rond gepompt moet worden en als de vaten nauwer zijn geeft dit bloed meer weerstand in de vaten en dus een stijging van de bloeddruk.

Verhoogde stollingsneiging

Onderzoek heeft aangetoond dat bij ongeveer 60% van de vrouwen met zwangerschapshypertensie sprake is van een stollingsstoornis.

Vrouwen die een ernstige vorm van zwangerschapshypertensie hebben gehad, zouden 3 maanden na de bevalling onderzocht moeten worden op stollingsstoornissen. Er zijn verschillende stollingsstoornissen die allemaal een andere invloed hebben op de zwangerschap.

In de zwangerschap is er normaal gesproken een verminderde stollingsneiging. Bij vrouwen met pre-eclampsie (een ernstige vorm van hypertensie) zien we dat de stollingsneiging is verhoogd.

Hierdoor kunnen stolsels ontstaan die de vaatwandcellen kunnen beschadigen. Uit de beschadigde vaatwand kan vocht lekken dat oedeem (vocht vasthouden) veroorzaakt.

Slechte placenta-ontwikkeling

Aanleg placenta vaten niet goed:

Normaal gesproken groeien de vaten van de placenta in de baarmoederwand. Verder treden er veranderingen in de vaten op die ervoor zorgen dat de vaten minder weerstand bieden en wijder worden. Dit alles heeft als doel de doorbloeding naar het kind zo optimaal mogelijk te laten verlopen zodat het kind voldoende zuurstof en voedingsmiddelen krijgt.

Bij vrouwen met hypertensie wordt vaker gezien dat de ingroei van de vaten van de placenta in de baarmoederwand minder goed is verlopen en dat de veranderingen in de vaten, die ervoor zorgen dat de vaten wijder zijn en minder weerstand bieden, niet optreden.

Doordat de vaatwand meer weerstand biedt, ontstaat er een vicieuze cirkel. Er worden meer stoffen geproduceerd die vaatwandvernauwend werken en het proces verergert zichzelf.

Een slechte ingroei van de vaten wordt echter ook gezien bij 43% van de vrouwen die geen hypertensie hebben. Dit alleen kan dus niet de oorzaak zijn van zwangerschapshypertensie. Zoals al eerder geschreven is het waarschijnlijk een combinatie van meerdere factoren.

Afwijkingen van de bloedsamenstelling

Zoals al eerder geschreven neemt de hoeveelheid bloed in de zwangerschap toe.

Normaal gesproken neemt de hoeveelheid plasma (het bloedvocht) meer toe dan de hoeveelheid bloedcellen. Met andere woorden: het bloed van een zwangere vrouw is dunner dan buiten de zwangerschap.

Bij hypertensie zien we dat de toename van de hoeveelheid plasma minder groot is. Deze vrouwen hebben dus dikker en minder bloed dan andere zwangeren. Doordat er minder bloed is, zou de bloeddruk dalen. Om dit op te vangen, gaat het lichaam meer stoffen maken die de vaatwand vernauwen, bovendien gaat het hart sneller pompen.

Door dit snelle doorstromen van het bloed in de nauwe vaten kan er schade ontstaan aan de vaatwand. Hierdoor kunnen stolseltjes ontstaan die er weer voor zorgen dat er een verhoogde weerstand in de bloedvaten komt met als gevolg een verhoging van de bloeddruk.

Stofwisselingsziekten

Bekend is dat vrouwen met suikerziekte een verhoogd risico lopen op hypertensie in de zwangerschap.

Het is dan ook erg belangrijk om vóór de zwangerschap goed ingesteld te zijn zodat de bloedsuikers binnen de grenzen vallen.

Ook een te hoog cholesterolgehalte geeft waarschijnlijk een verhoogd risico van hypertensie.

Vrouwen die zwanger willen worden doen er goed aan te zorgen voor een goed cholesterolgehalte en voor controle van de bloedsuikers.

Stollingstoornissen

Stollingstoornissen lijken een belangrijke oorzaak voor het ontstaan van hypertensie.

Bij ongeveer 60% van de vrouwen met zwangerschapshypertensie blijkt er een stollingsstoornis te zijn.

Vrouwen hoeven buiten de zwangerschap geen last van deze stollingstoornis te hebben. Maar doordat er in de zwangerschap een verandering in de stolling optreedt, kan dit bij vrouwen die een stollingstoornis hebben leiden tot de vorming van kleine stolsels in de placenta of tot vaatschade.

Een bekende stollingstoornis die kan bijdragen aan het ontstaan van zwangerschapshypertensie is de Factor 5 Leiden mutatie.

Te lage vitamine D status

Te weinig vitamine D geeft verhoogd risico op zwangerschapshypertensie.

Onderzoek uit 2015 heeft aangetoond dat zwangeren met een lage vitamine D status een hoger risico hebben op het krijgen van pre-eclampsie (PE) (ernstige vorm van hoge bloeddruk in de zwangerschap die ook wel zwangerschapsvergifitiging wordt genoemd) dan zwangere met een hogere vitamine D status.

Het grootste risico lopen zwangeren met een vitamine D-status van <30 nmol/l vergeleken met een vitamine D-status van ≥ 50 nmol/l.

Het advies van de gezondheidsraad is dan ook al jaren dat zwangeren dagelijks 10 mg vitamine D suppletie moeten gebruiken. Gebruik je nog geen vitamine D ga dan alsnog naar de drogist om het te halen.

Te lage calcium inname

Te weinig calcium geeft verhoogd risico op hoge bloeddruk in zwangerschap

Onderzoek uit 2016 van de universiteit van Maastricht toont aan dat vrouwen die minimaal 1000 mg calcium per dag (5 glazen melk bv) binnenkrijgen het risico op het ontwikkelen van pre-eclampsie (ernstige vorm van hoge bloeddruk) met maar liefst 55% verminderen!

Lust je geen melk(producten) neem dan een calciumsupplement adviseren de onderzoekers!

Erfelijkheid

We weten dat erfelijke aanleg een rol speelt in het krijgen van hoge bloeddruk in de zwangerschap.

Onderzoekers van het VU medisch centrum hebben in 2012 gevonden dat kinderen van moeders die HELLP ontwikkelden in de zwangerschap een afwijkend gen (drager van erfelijke eigenschappen) hebben.

Door een defect in de genen van het kind gaat er iets mis tijdens de aanleg van de moederkoek. Deze genen regelen normaliter het proces in de moederkoek waarbij een essentiële verbinding wordt gemaakt tussen de bloedcirculatie van de moeder en het kind.

Als de moederkoek faalt in dit proces leidt dit in de moeder tot het HELLP-syndroom.

Mondinfecties

Mondinfectie oorzaak hoge bloeddruk in zwangerschap

Onderzoek uit 2007 heeft aangetoond dat vrouwen die pre-eclampsie ontwikkelen veel vaker, dan vrouwen die ongecompliceerd zwanger zijn, een mondinfectie hebben.

Maar liefst 82% van de vrouwen in dit onderzoek die voor de 34 weken pre-eclampsie ontwikkelden bleek een ernstige mondinfectie te hebben. Mondinfecties kunnen voor veel problemen zorgen in de zwangerschap en worden vaak niet herkent. Er zijn vaak geen klachten die duiden op een mondinfectie. Laat je gebit daarom in de zwangerschap extra goed controleren.

Behandeling van hoge bloeddruk

Rust helpt bij matig hoge bloeddruk:

Bij een matig hoge bloeddruk, die laat in de zwangerschap ontstaat en waarbij er geen sprake is van complicaties als pre-eclampsie is rust en goede controle vaak voldoende.

Bij een onderdruk tot 95mmHg zul je meestal gewoon bij de verloskundige onder controle mogen blijven. Meestal zal de verloskundige je vaker willen zien en dan je bloeddruk en urine controleren.

Zolang de bloeddruk niet verder stijgt, er geen verlies is van eiwitten en geen klachten zijn, zal er een afwachtend beleid worden aangehouden.

Op het moment dat er klachten optreden, de bloeddruk nog verder stijgt of er sprake is van eiwitverlies in de urine, zal de verloskundige je doorverwijzen naar de gynaecoloog.

De gynaecoloog zal in eerste instantie je bloeddruk meten met een Dynamap. Dit is een automatische bloeddrukmeter die je bloeddruk over een langere periode meet en zo laat zien hoe je bloeddruk gedurende bijvoorbeeld een half uur is als je rust en op je zij ligt.

Naast de bloeddrukmeting zal de gynaecoloog bijna altijd een hartfilmpje (CTG) laten maken om te kijken hoe de conditie van de baby is.

Verder zal er bloedonderzoek plaatsvinden om je lever- en nierfuncties te controleren en een aantal waarden in je bloed te checken. De bloeduitslagen geven een goed beeld van de conditie van de moeder.

Afhankelijk van hoe ziek de moeder is, de hoogte van de bloeddruk, de conditie van de baby en de bloeduitslagen zal de gynaecoloog beslissen wat de beste behandeling in jouw situatie is.

Soms kunnen dit poliklinische controles zijn. In een ander geval is ziekenhuisopname noodzakelijk om de conditie van moeder en kind continue te kunnen controleren.

Als de bloeduitslagen goed blijven, is het vaak mogelijk de zwangerschap voort te laten duren of de bevalling in te leiden als de zwangerschap ver genoeg gevorderd is.

Als de zwangerschap nog niet ver genoeg gevorderd is om de bevalling in te leiden, kan het soms nodig zijn om bloeddrukverlagende medicijnen te geven.

Behandeling HELLP syndroom

Bij het HELLP syndroom is er sprake van een hoge bloeddruk (hoeft trouwens niet altijd), eiwit in de urine, dus gestoorde nierfuncties, gestoorde leverfuncties en een verhoogde afbraak van rode bloedcellen.

Verder is er een tekort aan bloedplaatjes waardoor het bloed niet goed meer kan stollen.

Het HELLP syndroom kan een levensbedreigende situatie geven voor moeder en kind.

Opname in het ziekenhuis is dan ook absoluut noodzakelijk. Afhankelijk van hoe ver de zwangerschap gevorderd is en hoe ziek de moeder is, zal een behandeling worden ingesteld.

Als de zwangerschap ver genoeg gevorderd is en de moeder niet al te ziek is, zal vaak gekozen worden om de zwangerschap te beëindigen. Dit kan door middel van het inleiden van de bevalling of door een keizersnede. Ook dit is afhankelijk van hoe ziek de moeder is.

Soms is het niet mogelijk om op dat moment de zwangerschap te beëindigen, bijvoorbeeld omdat de moeder te ziek is. Is het aantal bloedplaatsjes bijvoorbeeld veel te laag, dan is een bevalling een zeer risicovolle onderneming. Het bloed kan immers niet goed stollen en het risico van teveel bloedverlies tijdens de bevalling (of dit nu een vaginale bevalling of een keizersnede is) is groot. In dat geval zal de conditie van de moeder eerst verbeterd moeten worden.

Treedt het HELLP syndroom vóór de 32ste week van de zwangerschap op, dan zal de gynaecoloog beoordelen wat de beste optie is; de zwangerschap proberen te verlengen of het kindje toch geboren laten worden.

Als de gynaecoloog vindt dat het kindje beter af is buiten te baarmoeder, of dat het doorgaan van de zwangerschap te riskant is voor de moeder, dan zal er gestart worden met het geven van een middel(corticosteroïden) om de longen van de baby te laten rijpen.

Onrijpheid van de longen zorgt er voor dat de meeste baby’s die zo vroeg geboren worden zelf nog niet kunnen ademen. Door corticosteroïden toe te dienen, wordt de rijpheid van de longen bevorderd. Als een baby 48 uur voor de geboorte dit middel krijgt, heeft het vaak voldoende werking gehad om de baby na de geboorte zelfstandig te laten ademen.

Maar ook als het middel maar 12 uur voor de geboorte wordt toegediend, heeft het nog een gunstig effect.

Daarnaast zijn deze baby’s vaak te klein omdat de doorbloeding van de placenta is verslechterd door de hoge bloeddruk en bijkomende problemen. Ook de darmen en het zenuwstelsel zijn nog niet voldoende ontwikkeld voor een leven buiten de baarmoeder.

Maar soms is er gewoon geen keuze en moet de baby geboren worden. Als de zwangerschap nog niet tot 32 weken gevorderd is, gebeurt dit meestal met een keizersnede.

Behandeling pre eclampsie (zwangerschapsvergiftiging)

Als er sprake is van een hoge bloeddruk EN eiwit in de urine (bij een gewassen plas) noemen we dit pre-eclampsie.

Alarmsignalen die kunnen duiden op pre-eclampsie

  • Plotseling veel vocht vasthouden;
  • Hoofdpijn;
  • Sterretjes zien;
  • Hevige pijn in bovenbuik/maagstreek;
  • Hevig overgeven.

Bij pre-eclampsie is opname in het ziekenhuis noodzakelijk

  • De conditie van moeder en kind moeten erg goed in de gaten gehouden worden;
  • De bloeddruk wordt meerdere keren per dag gemeten;
  • Je bloed wordt zeer regelmatig onderzocht waarbij gekeken wordt naar de lever- en nierfuncties en de bloedstolling;
  • Je urine wordt gecontroleerd. Zowel de hoeveelheid als het eiwit in de urine;
  • Verder worden er regelmatig hartfilmpjes gemaakt om de conditie van de baby te controleren en ook echo’s zullen regelmatig gemaakt worden.

Behandeling van pre eclampsie

De ernst en het verloop van pre-eclampsie verschillen per persoon. Soms zijn er lange tijd weinig of geen klachten, maar een ander kan in korte tijd ernstig ziek worden. Bij een ernstige vorm van pre-eclampsie kunnen stuipen optreden. Stuipen zijn aanvallen met trekkingen van armen en benen, we noemen dit eclampsie.

Afhankelijk van de ernst van de situatie kan er behandeld worden met medicatie om de bloeddruk te verlagen of is het nodig om de zwangerschap te beëindigen, vaak door middel van een keizersnede of wordt de bevalling ingeleid.

Als de situatie nog niet zo ernstig is dat de baby geboren moet worden krijg je bedrust. Rust kan de bloeddruk verlagen.

Als de zwangerschap beëindigd moet worden, zal afhankelijk van de ernst van de situatie en de duur van de zwangerschap worden gekozen voor een inleiding of een keizersnede. Bij een heel jonge zwangerschap, minder dan 34 weken, zal meestal gekozen worden voor een keizersnede.
Als de zwangerschap verder gevorderd is en de conditie van de moeder niet al te slecht is, kan een bevalling middels een inleiding plaatsvinden.

Longrijping

Als je minder dan 34 weken zwanger bent, zal zo snel mogelijk gestart worden met het geven van een middel (corticosteroïden) om de longen van de baby te laten rijpen.
Long onrijpheid is immers een groot probleem als baby’s voor de 34ste week geboren moeten worden.

Maar ook de hersenen en darmen van de baby zijn nog niet klaar voor een leven buiten de baarmoeder.

Toch is er bij ernstige pre-eclampsie vaak geen keuze.

De situatie kan levensbedreigend zijn voor zowel moeder als kind als de zwangerschap niet wordt beëindigd.

Als je minder dan 32 weken zwanger bent vindt er meestal een overplaatsing naar een academisch ziekenhuis plaats omdat die de beste opvangmogelijkheden hebben voor veel te vroeg geboren baby’s.

Overgewicht

Vrouwen met overgewicht hebben een hoger risico op hoge bloeddruk, zowel binnen als buiten de zwangerschap. Probeer je gewicht onder controle te houden en niet meer aan te komen dan gewenst in je zwangerschap.

Afstoting van de placenta

Ons lichaam heeft een ingebouwd afstotingsmechanisme tegen lichaamsvreemde stoffen of organen. Bij een orgaantransplantatie is dit bijvoorbeeld een groot probleem. Omdat er iets in het lichaam gebracht wordt wat niet van die persoon is, gaat het lichaam proberen dit orgaan of deze stof uit te stoten. Het hoort niet in het lichaam en moet dus vernietigd worden.

De foetus en placenta (moederkoek) zijn voor de helft ook lichaamsvreemd. Die helft is immers de helft die van de vader afkomstig is. Normaal gesproken zou je lichaam dit deel dus willen uitstoten. Het kent dit deel niet en herkent het als lichaamsvreemd.

Gelukkig gaat het afweersysteem tijdens de zwangerschap anders werken. Er vinden aanpassingen in het systeem plaats waardoor het lichaam de foetus en placenta niet als lichaamsvreemd ziet en er geen afstoting plaatsvindt.

Bij hoge bloeddruk zwangerschap vindt de aanpassing van het afweersysteem niet plaats.
Daardoor ziet het lichaam van de zwangere vrouw de foetus en placenta als lichaamsvreemd en probeert dit uit te stoten.

Dit is ook de reden waarom hoge bloeddruk vaker voorkomt bij een eerste zwangerschap dan bij een volgende zwangerschap met dezelfde partner.

Als een vrouw voor de tweede keer zwanger is van dezelfde partner, herkent haar lichaam de “lichaamsvreemde” foetus en placenta als bekend en zal er minder snel een afstoting optreden.

Om dezelfde reden komt hypertensie ook minder vaak voor bij stellen die een langdurige relatie hebben.

Het sperma van de man bevat immers ook die lichaamsvreemde stof. Als het lichaam van de vrouw al langdurig en veelvuldig met de sperma van de vader van haar kind in aanraking is gekomen, zal ze het minder snel als lichaamsvreemd herkennen.

Er wordt zelfs gezegd dat vrouwen die het sperma van hun partner regelmatig inslikken minder risico lopen op zwangerschapshypertensie.

Doordat het lichaam de placenta en foetus probeert af te stoten, komen er schadelijke stoffen vrij. Deze stoffen komen in de bloedbaan en verstoppen de bloedvaten waarbij als eerste de bloedvaten van de placenta verstoppen. Hierdoor krijgt het kind minder voedingsstoffen en ontstaat er een groeiachterstand.

Wat zijn de gevolgen van hoge bloeddruk voor de zwangere?

De meeste vrouwen herstellen volledig na zwangerschapshypertensie, pre-eclampsie of het HELLP syndroom. Hoe zieker de vrouw was, hoe langer het herstel over het algemeen duurt.

Dan hebben we het niet alleen over het lichamelijke herstel, maar vooral psychisch blijken pre-eclampsie (of eclampsie) en HELLP er behoorlijk in te hakken.

Gemiddeld blijf je nog een paar dagen op de high care unit van het ziekenhuis. Vervolgens ga je naar de kraamafdeling en dan mag je na een paar dagen naar huis. Niet omdat je volledig hersteld bent, maar omdat ze in het ziekenhuis niets extra meer voor je kunnen doen.

Zorg ervoor dat er thuis hulp is. Niet alleen de eerste dagen, maar voor een langere periode.

Je bent ernstig ziek geweest en je hebt rust nodig om hiervan te herstellen. Mocht je baby in het ziekenhuis liggen dan is het al erg druk voor je om iedere keer naar je kindje te gaan.

Je bent nog maar net bevallen en eigenlijk zou je moeten rusten en genieten. Maar daar is bij jullie geen sprake van. Je voelt je belabberd, je emoties staan volkomen op zijn kop en je hebt vaak angst om hoe het met je baby zal gaan.

De zorg voor het huishouden en eventuele andere kinderen moet dan zo min mogelijk op jullie (jou en je partner) schouders terechtkomen. Mobiliseer dus zoveel mogelijk familie/vrienden om jullie te helpen.

Meestal houd je geen lichamelijke schade over aan pre-eclampie of het HELLP syndroom, maar het herstel kan lang duren.

Je bent ernstig ziek geweest en je lichaam heeft een behoorlijke klap gekregen. Verwacht niet dat je binnen no-time alles weer zelf kunt en klachten vrij zult zijn.

Daarnaast zijn er vaak de zorgen over je baby, die, bij een te vroege geboorte, nog in het ziekenhuis ligt.

Afhankelijk van hoeveel te vroeg je baby geboren is geeft dit veel stress en onrust. Dit bevordert de genezing van je eigen lichaam natuurlijk niet.

Het volledige herstel duurt dan ook vaak vele maanden en soms nog langer.

Het herstel van ernstige hoge bloeddruk duurt soms erg lang.

Het is bekend dat vrouwen die pre-eclampsie of het HELLP syndroom hebben gehad een groter risico lopen op het krijgen van hart- en vaatziekten, suikerziekte, chronische hypertensie en trombose op latere leeftijd.

Wat zijn de gevolgen van hoge bloeddruk voor de baby?

Wat zijn de gevolgen voor de baby bij ernstige hoge bloeddruk in de zwangerschap?

Groeiachterstand

Groeiachterstand bij de baby is een veelvoorkomende complicatie van hoge bloeddruk in de zwangerschap

Bij ernstige vormen van hoge bloeddruk, maar zeker ook bij pre-eclampsie en het HELLP syndroom, vermindert de werking van de placenta. De baby krijgt hierdoor minder voedingsstoffen en zuurstof.

Dit heeft als gevolg dat baby van moeders met zwangerschapshypertensie vaak een (forse) groeiachterstand heeft.

Hoe langer de hoge bloeddruk heeft geduurd, hoe erger de groeiachterstand vaak is.

Als de hoge bloeddruk pas aan het eind van de zwangerschap optreedt, zal een baby hier uiteraard veel minder onder lijden.

Dysmature baby:

Baby’s die na een langdurige hoge bloeddruk periode worden geboren, zijn dan ook vaak heel mager. We noemen dat dysmatuur. Als de baby na de geboorte voldoende voeding krijgt, herstelt zich dit weer vanzelf. We zien wel dat dit soort kinderen vaak langere tijd blijven achterlopen in de groei ten opzichte van hun leeftijdgenootjes.

Vroeggeboorte

Vroeggeboorte komt vaak voor bij hoge bloeddruk in de zwangerschap.

Zoals hierboven al beschreven, gaat de placenta minder goed werken en kan dit gevolgen hebben voor de zuurstofvoorziening van de baby.

Een ongeboren baby kan vrij lang zonder goede voeding, maar zonder zuurstof kan een baby natuurlijk niet.

Daarom wordt er bij ernstige hypertensie of pre-eclampsie zeer regelmatig een hartfilmpje van de baby gemaakt. We noemen dit een CTG (cardio toco gram).

Een baby die het goed naar zijn zin heeft, heeft een variabele hartslag. Dat wil zeggen dat deze varieert tussen ongeveer 110 en 160 slagen per minuut.

Als een baby het minder goed naar zijn zin heeft, maar nog niet echt slecht, dan zie je dat de variatie uit het hartritme gaat. De hartslag is dan bijvoorbeeld bijna constant 120.

Bij een baby waar het echt slecht mee gaat zie je dat de hartslag begint te dippen. De hartslag valt regelmatig terug naar bijvoorbeeld 60 om even later weer op te trekken naar een hogere waarde van bijvoorbeeld 100-120.

Door zeer regelmatig CTG’s te maken wordt de conditie van de baby goed in de gaten gehouden.

Helaas komt het zeer regelmatig voor dat de baby het zo slecht doet dat hij geboren moet worden, of dat de conditie van de moeder zo verslechtert dat de baby geboren moet worden.

Als dit voor de 32 weken zwangerschap is zal de moeder worden overgeplaatst naar een ziekenhuis waar ze de beste zorg voor deze erg vroeg geboren baby’s kunnen leveren, de zogenaamde NICU. Er zijn 10 ziekenhuizen in Nederland met een NICU.

Baby die echt veel te vroeg geboren zijn, hebben vaak problemen met ademhalen, niet zelden is beademing nodig wat weer risico’s op infecties geeft.

Verder zijn de darmen niet voldoende ontwikkeld om voedsel op te nemen en de lever werkt vaak niet goed waardoor deze baby’s vaker geel zien. Behandeling onder de lamp is dan ook vaak nodig.

Infecties vormen een grote bedreiging voor veel te vroeg geboren kinderen. Hun afweer is nog niet op orde en door de tekorten in de zwangerschap hebben ze sowieso weinig weerstand.

Ernstige zwangerschapshypertensie is levensbedreigend voor zowel moeder als kind

Als een baby in de baarmoeder langdurig voedseltekort heeft nemen de reserves af. Daardoor is de baby minder goed bestand tegen dingen die niet goed gaan.

Daarnaast is de navelstreng dunner bij baby’s met een groeiachterstand of bij een vroeggeboorte. Dit zorgt ook voor een extra risico op dichtdrukken van de navelstreng. Normaal zijn de vaten in de navelstreng omgeven door een dikke gelei, die beschermt tegen dichtdrukken. Bij baby’s in nood is deze gelei veel dunner.

Vaak is er minder vruchtwater wat ook weer een verhoogd risico geeft op het dichtdrukken van de navelstreng.

Als een navelstreng wordt dichtgedrukt, krijgt de baby helemaal geen zuurstof meer en lijdt dit niet zelden tot het overlijden van de baby.

Na de geboorte zijn de problemen afhankelijk van het tijdstip van geboren worden.

Hoe verder de zwangerschap gevorderd was, hoe minder complicaties er over het algemeen zijn. Verder is het natuurlijk afhankelijk van hoe lang er al sprake is geweest van problemen met de bloeddruk en hoe ernstig de afwijking was.

Is een baby geboren na een korte periode van hoge bloeddruk en is er geen sprake geweest van pre-eclampsie of HELLP syndroom, dan ondervinden deze baby’s meestal niet veel problemen.

Na een lange periode van pre-eclampsie worden veel te magere baby’s geboren.

Ook al was de zwangerschap vergevorderd, dan nog zie je dat deze kinderen minder weerstand hebben en dus vatbaarder zijn voor allerlei infecties.

De laatste jaren is er veel onderzoek gedaan naar de gevolgen op de lange termijn voor de baby’s.

Hieruit is gebleken dat het helaas zo is dat een aantal kinderen blijvende gevolgen overhoudt aan de tekorten die zij hebben ondervonden tijdens de zwangerschap.

Zuurstoftekort kan schade aan de hersenen veroorzaken. Deze kunnen licht zijn en van voorbijgaande aard zoals sommige ontwikkelingsachterstanden. Maar ook blijvende schade zie je vaker bij deze kinderen. Zo zijn ze vatbaarder voor het krijgen van allergieën en voor het ontwikkelen van astma.

Psychische gevolgen van ernstige hoge bloeddruk in zwangerschap

Pre-eclampsie (zwangerschapsvergiftiging), eclampsie of het HELLP syndroom hebben niet alleen lichamelijke gevolgen.

Het is een zeer ernstig ziektebeeld waarbij het leven van zowel moeder als kind niet zelden in gevaar is.

Veel vrouwen herinneren zich stukken niet. Ze zijn zo ziek dat ze niet meer bij het volle bewustzijn meemaken wat er allemaal gebeurt en hoe ernstig de situatie is.

Voor de partner is dit natuurlijk anders. Die maakt alles bij het volle verstand mee en vaak is er de angst voor het leven van twee mensen die hem/haar zo lief zijn.

Dingen gaan vaak heel snel als er sprake is van een plotseling verergerend beeld. In een heel korte tijd moeten er beslissingen worden genomen, veelal door de artsen, maar ook de partner wordt hierin gekend.

In een mum van tijd kun je voor vragen komen te staan als moeten we de zwangerschap afbreken om zo het leven van je vrouw te redden, maar met de nodige risico’s voor je kind.

Hoewel de artsen natuurlijk de beslissing nemen, sta je er als partner wel bij en word je erin gekend. Niet zelden zal er met spoed een keizersnede moeten plaatsvinden waarbij volledig narcose gebruikt moet worden. De partner mag dan niet mee naar de operatiekamer en moet lijdzaam afwachten wat er gebeurt.

Dit alles zorgt ervoor dat ernstige pre-eclampsie of het HELLP syndroom niet alleen doorwerken op de psyche van de vrouw, maar dat ook de partner het nodige te verwerken krijgt.

De eerste dag (dagen) na de bevalling kunnen ook nog kritiek zijn voor de moeder, maar na een dag of wat is het gevaar voor haar geweken.

Als je baby veel te vroeg geboren wordt blijft de angst over hoe het met hem/haar gaat. Niet zelden krijgen veel te vroeg geboren baby’s complicaties die ook weer voor de nodige stress en angst zorgen.

Vrouwen zijn vaak heel verdrietig over het feit dat ze bijvoorbeeld onder narcose bevallen zijn.

Ze hebben de bevalling niet bewust meegemaakt en dat doet pijn en geeft een groot gemis van de eerste momenten met je baby.

Ook een verwijt naar je eigen lichaam komt vaak voor. Natuurlijk is dat niet terecht, maar daar trekt de psyche zich niets van aan.

Het gevoel dat het lichaam gefaald heeft komt regelmatig bij vrouwen voor. Soms lukt het niet om borstvoeding te geven, gewoon omdat je nog zo ziek bent of omdat je baby veel te vroeg geboren is. Ook dat kan een gevoel van falen geven, maar natuurlijk ook het diepe gevoel van gemis.

Je had je kindje zo graag aan de borst gehad en nu is dat je afgenomen.

Verder komt het besef van hoe ziek je geweest bent en hoe slecht het had kunnen aflopen meestal pas na het ontslag uit het ziekenhuis.

In het ziekenhuis gaat alles soms in vliegende vaart. Van een min of meer gezonde zwangere ben je ineens een ernstig zieke zwangere waarbij de zwangerschap beëindigd moet worden zonder dat je daar op voorbereid bent.

Dit alles is zeer ingrijpend.

De angst voor je eigen gezondheid en zeker ook voor die van je kindje zijn alles overheersend geweest. De tijd om dingen op een rijtje te zetten ontbreekt vaak.

Beslissingen worden in zeer korte tijd genomen die ernstige consequenties kunnen hebben en waar je normaal gesproken samen lang en uitgebreid over zou willen praten. Nu kan dat niet. Dit heeft als gevolg dat het besef van alles wat er is gebeurd vaak veel later pas komt.

Verwerking en hulp:

Praat er samen veel over, deel je angsten en gevoelens met elkaar. Ook voor de partner is het belangrijk dat hij/zij de gevoelens uit. Houd je niet sterk voor de ander. Jullie hebben beiden iets heel ingrijpends meegemaakt en dat moet je samen proberen een plekje te geven.

Vooral als de baby ernstig ziek is, houden ouders zich vaak lang sterk.

Zolang de stress en spanning hoogtij vieren blijven beiden op de been.

Maar zodra het beter gaat met de baby, of het kindje naar huis mag, storten zij in. Pas dan worden alle moeheid, angsten en onzekerheden toegelaten en knapt er iets wat je eerder op de been hield.

Probeer dit te voorkomen door ook tijdens de opname van je baby tussendoor voldoende rust te nemen en vooral veel met elkaar te praten.

Hulp van de omgeving is ook heel belangrijk. Veel mensen die nooit pre-eclampsie of het HELLP syndroom hebben meegemaakt, hebben geen idee wat het precies inhoudt en hoe ernstig de situatie kan zijn geweest.

Neem informatie uit het ziekenhuis mee voor de ouders en naaste vrienden of print deze informatie uit. Zodat ze ook een beetje begrijpen wat jullie hebben meegemaakt en langer begrip zullen hebben voor moeheid, labiliteit en andere klachten.

Klachten die bij de vrouw lang kunnen aanhouden zijn:

moeheid, duizeligheid, lusteloosheid, concentratieverlies, verminderd geheugen, maar ook allerlei andere dingen.

Soms houden klachten jaren aan.

Medisch gezien worden er dan geen afwijkingen meer gevonden, maar de combinatie van erg ziek geweest zijn, de angsten, stress, oververmoeidheid en ga zo maar door kunnen ervoor zorgen dat het heel lang duurt voordat je je weer de oude voelt.

Praat en zoek hulp. Schaam je er niet voor dat je het moeilijk hebt. Jullie hebben veel angsten moeten doorstaan. Psychische hulp is vaak echt nodig.

Zoek professionele hulp als je er samen niet uitkomt. Praat in ieder geval eens met je huisarts, die kan je, indien nodig, verwijzen naar een psycholoog.

De Stichting HELLP syndroom kan een goed hulpmiddel zijn voor informatie en contacten met lotgenoten, www.stghellpsyndroom.nl.

Risico bij een volgende zwangerschap

Is het risico op hoge bloeddruk bij een volgende zwangerschap verhoogt?

Bij zeer ernstige zwangerschapshypertensie of HELLP syndroom is de kans op herhaling in een volgende zwangerschap licht verhoogd. Het verloop is dan vaak veel minder ernstig.

In 2010 zijn allerlei data van vrouwen, die in de zwangerschap problemen hadden met de bloeddruk, onderzocht. Uit dit onderzoek komt naar voren dat calciumsuppletie het risico verlaagt op een verhoogde bloeddruk en pre-eclampsie in een volgende zwangerschap.

Hoewel er naar de optimale dosering verder onderzoek moet worden gedaan geeft het onderzoek aan dat het in ieder geval meer dan 1 gram per dag zou moeten zijn. Heb je een verhoogd risico op hoge bloeddruk in de zwangerschap, bijvoorbeeld omdat je dit in je vorige zwangerschap hebt gehad, neem dan uit voorzorg calciumtabletten (kalktabletten) met een dosering van in ieder geval 1 gram per dag.

Als je nadenkt over een volgende zwangerschap (na ernstige pre-eclampsie of HELLP) is het verstandig om van tevoren een gesprek met je gynaecoloog aan te vragen over de verwachtingen voor die zwangerschap.

Je gynaecoloog kan je dan ook vertellen welke extra controles uit voorzorg verstandig zijn en of je onder controle van de gynaecoloog moet blijven gedurende de hele zwangerschap.

Groot onderzoek naar herhalingskans

In 2015 is er een groot onderzoek gedaan naar de herhalingskans voor hoge bloeddruk in een volgende zwangerschap. In de onderzoekspopulatie (99.415 vrouwen) was de herhalingskans op een hypertensieve aandoening (alle vormen van hoge bloeddruk in de zwangerschap) 20,7%. Deze herhalingskans is uit te splitsen in 13,8% preeclampsie, 8,6% zwangerschapshypertensie en 0,2% HELLP syndroom.

Bij een mild verlopen hypertensie of pre-eclampsie, waarbij je na 37 weken zwangerschap bent bevallen van een baby met een normaal gewicht, mag je bij een volgende zwangerschap gewoon onder controle zijn van je verloskundige en zijn er geen verhoogde risico’s.

Uit een kleinschalig onderzoek kwam naar voren dat 34% van de vrouwen die het HELLP syndroom doormaakten een volgende zwangerschap niet aandurft. Ook de partner is vaak erg bang en houdt een volgende zwangerschap vaak tegen. Het is ook niet niks als je hebt moeten ervaren dat je partners leven en dat van je kind in gevaar zijn. De verwerking van de gebeurtenis speelt een belangrijke factor bij de beslissing of men een volgende zwangerschap wel of niet aandurft.

Contact met de stichting HELLP syndroom kan helpen in het nemen van jullie beslissing of het overwinnen van jullie angsten.

Gerelateerde berichten

Fit En In Balans Bevallen

Fit en in balans zwanger en bevallen

Lekker fit en ontspannen je zwangerschap door én heel goed voorbereid zijn op je bevalling. Deze online cursus bied je het allemaal

stress in zwangerschap

Omgaan met stress in zwangerschap

Overmatige stress heeft grote gevolgen voor je baby in de baarmoeder én daarna. Hoe zit dat en wat kun je doen?

Onnodig Veel Inleidingen En Knippen Bij Bevalling In Nederland

(Onnodig) vaak een inleiding en knip bij bevalling

In Nederland worden bevallingen veel vaker ingeleid en krijgen vrouwen veel vaker een knip dan in andere landen. Hoe komt dit?

Tips Bevalling

10 tips die pijn bevalling verminderen

Tips van onze verloskundigen om de pijn van de bevalling te verminderen.
Lees en wordt verrast wat jullie zelf kunnen doen.

Voorbereiden Op Je Bevalling

Waarom voorbereiden op bevalling

Waarom zou je je voorbereiden op je bevalling? Er is er nog nooit één blijven zitten, toch…

Hoe Herken Je Dat De Bevalling Begonnen Is, Lees Onze Tips

Begin bevalling herkennen

Een angst van veel vrouwen: herken ik het begin van de bevalling wel?

Lekker en gezond eten tijdens je zwangerschap.
Niet alleen voor jezelf, ook voor je nog ongeboren kindje.

Met een zelfverzekerd gevoel bevallen?
In deze cursussen antwoorden op al jouw vragen.

Leer alle signalen van je baby kennen.
Én hoe je hier het beste op kunt reageren.

Gerelateerde berichten
Stuitligging Houdingen
Liggingsafwijkingen

Help, mijn kind ligt in stuit. Wat nu?

Vaginale Infecties In De Zwangerschap, Stinkende Afscheiding.fw
Vaginale infectie

Als je zwanger bent heb je een verhoogd risico op een vaginale infectie. Hoe herken je het?

Koorts In De Zwangerschap Kan Vroegtijdig Weeën Opwekken. Wat Moet Je Doen Bij Koorts
Koorts in de zwangerschap

Kan koorts in de zwangerschap kwaad?

Placenta Ligging
Voor- of laagliggende placenta

Een voorliggende of laagliggende placenta. Wat is het en wat zijn de risico's. Kan de placenta nog omhoog groeien?

Diabetes In De Zwangerschap
Zwangerschapssuiker

Diabetes Gravidarum, oftewel zwangerschapssuiker geeft verhoogde risico's voor moeder en kind.