Recht en plicht rondom werk en zwangerschap

Plichten werkgever tijdens de zwangerschap

Zodra je de werkgever van je zwangerschap op de hoogte hebt gesteld van je zwangerschap,  is de werkgever verplicht je te wijzen op eventuele risico’s die je werk met zich meebrengt voor de zwangerschap of je ongeboren kind.

Je werkgever is ook verplicht je werksituatie zo aan te passen dat het geen gevaar oplevert voor de zwangerschap, baby of voor vrouwen die borstvoeding geven.

Soms zal het dus nodig zijn dat je werktijden worden aangepast, een zwangere vrouw hoeft in principe geen nachtdiensten te draaien, en mag het tempo verlagen.

Het is verstandig om je werkgever zo vroeg mogelijk in te lichten over je zwangerschap zodat eventuele aanpassingen kunnen worden doorgevoerd.

Loulouka Kl Banner Nw

Als zwangere heb je ook recht om wat vaker te rusten er moet een ruimte beschikbaar zijn waar je even kunt terugtrekken om uit te rusten.

In dit artikel leggen je we je alles uit over rechten en plichten rondom werk en zwangerschap. Je ontdekt het volgende:

(klik in het menu op het onderwerp waar je in 1 klik naar toe wilt)

  • Wanneer kun je je werkgever het bestel vertellen dat je zwanger bent?
  • Wat als je werkt met schadelijke stoffen
  • En met chemische stoffen?
  • Heb je fysiek zwaar werk, wat mag wel of niet (tillen, bukken enz)
  • Moet je nog onregelmatige diensten draaien als je zwanger bent?
  • Wat als je ziek wordt tijdens je zwangerschap, waar heb je recht op?
  • Krijg je ook zwangerschapsverlof als je werkloos bent?
  • Hoe is zwangerschapsverlof geregeld voor zelfstandig ondernemers?
  • Alles over zwangerschapsverlof als je in dienstverband werkt.

Voor na de bevalling vertellen we je alles rondom:

  • Je rechten rondom voeden op het werk
  • Het geboorteverlof (kraamverlof) waar je partner recht op heeft
  • En alles over ouderschapsverlof.

Wanneer vertel je je werkgever dat je zwanger bent?

Het beste is om je werkgever zo snel mogelijk te vertellen dat je zwanger bent. Pas daarna heb je recht op de wettelijke bescherming tijdens de zwangerschap en periode van borstvoeding.

Je bent wettelijk verplicht uiterlijk 3 weken voordat je je zwangerschapsverlof in wilt laten gaan te vertellen dat je zwanger bent, maar het zal niet meevallen om het zo lang verborgen te houden mocht je dat willen 😛

Bij de verloskundige, huisarts of specialist kun je een zwangerschapsverklaring halen met de vermoedelijke datum van de bevalling.

Je werkgever geeft deze verklaring aan de uitvoeringsinstelling die jouw uitkering tijdens het zwangerschapsverlof verzorgt.

Als je werkt met (mogelijk) schadelijke stoffen is het heel belangrijk dat je vóór, of zo vroeg mogelijk in je zwangerschap, bij de ARBO arts navraagt of de chemische stoffen waar je mee werkt van invloed kunnen zijn op je vruchtbaarheid of schadelijk kunnen zijn voor je ongeboren kind.

Vooral in de eerste weken van je zwangerschap is je kindje heel kwetsbaar, daarom is het erg belangrijk dat je van te voren weet of je in je werk risico's loopt.

Werk je met chemische stoffen, straling, harde geluiden, trillingen?

Vraag, liefst vóór je zwangerschap bij de ARBO arts of er risico's zijn voor je vruchtbaarheid of zwangerschap!

Werken met schadelijke stoffen in de zwangerschap

Schadelijke stoffen komen in veel dingen voor, je kunt niet alleen op je werk in aanraking komen met schadelijke stoffen, ook in ons dagelijks leven komen we veelvuldig in aanraking met allerlei stoffen die waarschijnlijk schadelijk zijn voor je ongeboren kind.

In haarlak zit bijvoorbeeld een stof die waarschijnlijk tot een miskraam kan leiden. Aceton wordt in verband gebracht met miskramen en afwijkingen. Gechloreerde oplosmiddelen (zoals tetra, per en tri) lijken een verhoogd risico te geven op open lip- en gehemelte spleten. Kortom reden genoeg om schadelijke stoffen zoveel mogelijk te mijden.

Er is nog niet heel veel onderzoek gedaan naar de effecten van oplosmiddelen op de zwangerschap en ongeboren vrucht, maar de onderzoeken die zijn gedaan geven toch aanwijzingen dat voorzichtigheid is geboden. We weten niet welke hoeveelheden wel of niet schadelijk zijn, dus mijdt voor de zekerheid alle oplosmiddelen. Alles wat uit een hogedrukspuit komt bevat oplosmiddelen, maar ook lijm, verf, inkt, vlekken verwijderaars en cosmetica bevatten oplosmiddelen.

Gebruik bij voorkeur in water oplosbare verf, koop cosmetica wat gemaakt is van natuurlijke producten en werk niet met de andere producten.

Als je op je werk met schadelijke stoffen moet werken dan kun je aan de codes op het etiket zien in hoeverre dit product schadelijk is voor de zwangerschap:
R61: kan de ongeboren vrucht schade toebrengen
R63: mogelijk gevaar voor de ongeboren vrucht
R46: kan erfelijke genetische schade veroorzaken
R60: kan de vruchtbaarheid schaden
R62: mogelijk gevaar voor verminderde vruchtbaarheid

Je werkgever is verplicht je te informeren over schadelijkheid van stoffen waar je in je werk mee in aanraking kunt komen.

Werken met chemische stoffen in de zwangerschap

Sommige concentraties van chemische stoffen zijn gevaarlijk als een kinderwens hebt, tijdens de zwangerschap en als je borstvoeding geeft (via moedermelk). Het kan leiden tot onvruchtbaarheid, afwijkingen bij het kind, groeistoornissen of een miskraam. De chemische stoffen kunnen in je bloed komen door inademen, inslikken of aanraken.

  • Zorg dat je bij het werken met chemische stoffen zo hygiënisch mogelijk werkt.
  • Kijk altijd in de RI&E wat de specifieke risico's zijn tijdens de zwangerschap en periode van borstvoeding. Ook kun je in de CAO kijken of hierover bepalingen zijn opgenomen. Vraag eventueel advies aan de (bedrijfs)arts. Je werkgever moet zich in ieder geval houden aan de grenswaarde (de MAC-waarde: de maximale aanvaarde concentratie in de lucht op de werkplek).
  • Werk je met een verpakt product, dan zie je op het etiket of er schadelijke stoffen inzitten. Op sommige producten staat niets vermeld (geneesmiddelen en diergeneesmiddelen): informeer in dat geval bij je werkgever over gevaren bij het bereiden of toedienen.
  • Bij te grote risico's of onzekerheden ben je niet verplicht om met chemische stoffen te werken. Je mag in ieder geval niet werken met lood en loodwit.

Naast werken met chemische stoffen komen wij allemaal dagelijks in aanraking met heel veel chemische stoffen die mogelijk schadelijk zijn voor je ongeboren kind

Werken met straling tijdens de zwangerschap:

Of straling gevaarlijk is, hangt af van het soort straling. Straling van bijvoorbeeld beeldschermen en elektrische apparaten levert in het algemeen geen extra problemen op tijdens de zwangerschap.

De zogenaamde ioniserende straling kan wel schade veroorzaken aan het ongeboren kind, vooral in de eerste periode van de zwangerschap.

Deze straling komt voor in kerncentrales, röntgenkamers van ziekenhuizen en laboratoria.

Werk je met straling, meld je zwangerschap dan zo vroeg mogelijk bij de bedrijfsarts of stralingsdeskundige. Overleg samen over hoe je jouw werk verantwoord kunt uitvoeren.

Werken met infectie risico tijdens de zwangerschap

Heb je werk waarbij je in contact kunt komen met het virus dat rode hond veroorzaakt (Rubellavirus) of met de parasiet die toxoplasmose kan veroorzaken (als je met katten werkt)?

Dan ben je niet verplicht om deze werkzaamheden uit te voeren tijdens de zwangerschap, tenzij is aangetoond dat je voldoende antistoffen heeft.

Ook enkele andere infecties kunnen schadelijk zijn voor het ongeboren kind. Informeer hiernaar bij je werkgever of de arbodienst.
Let op als je werkt met ziektekiemen, als je  met geïnfecteerde patiënten werkt of als je in de agrarische sector werkt en verhoogd risico loopt.

Je kunt ook bij de brancheorganisatie informeren naar mogelijke risico's.

Overigens kun je de kans op een infectie zelf verkleinen door in ieder geval zo hygiënisch mogelijk te werken. Tegen sommige infecties is ook vaccinatie mogelijk.

Harde geluiden tijdens zwangerschap

Als je zwanger bent mag niet langdurig worden blootgesteld aan geluiden harder dan 80 decibel. Dat is ongeveer het geluid van een stofzuiger, blender, machinaal handgereedschap en een föhn.

Fysiek zwaar werk tijdens zwangerschap

Tijdens de zwangerschap mag je niet verplicht worden om zwaar lichamelijk werk te doen, zoals zwaar tillen, trekken, duwen of dragen. Zeker in de laatste drie maanden voor de bevalling is het beter om zwaar werk zoveel mogelijk te beperken. Twijfel je, overleg dan met de (bedrijfs)arts. In de laatste drie maanden van de zwangerschap mag je ook niet verplicht worden om vaker dan één keer per uur te bukken, te hurken of te knielen.

Wat kan wel en wat niet?

  • Tijdens hele zwangerschap: bukken, hurken, knielen zoveel mogelijk voorkomen
  • Laatste drie maanden zwangerschap: bukken, hurken, knielen en staande voetpedalen bedienen - dagelijks niet meer dan eenmaal per uur
  • Tijdens zwangerschap en tot drie maanden na bevalling: handmatig tillen van gewichten zoveel mogelijk beperken.
  • Is tillen toch nodig, dan moet het in één handeling te tillen gewicht minder zijn dan tien kilo.
  • Vanaf de twintigste week van de zwangerschap mag niet vaker dan tien keer per dag niet meer dan vijf kilo worden getild.
  • Vanaf de dertigste zwangerschapsweek mag niet vaker dan vijf keer per dag niet meer dan vijf kilo worden getild.

Staand werken

Het is wettelijk geregeld dat je altijd even moet kunnen zitten als het werk het toelaat of als je hier behoefte aan hebt. Ook mag je niet verplicht worden om staande voetpedalen te bedienen.

Heb jij zwaar werk, overleg altijd met je werkgever welke aanpassingen mogelijk zijn om zolang mogelijk te kunnen blijven werken. Een werkgever is verplicht je werkzaamheden zo aan te passen dat jij in de zwangerschap gezond kunt werken. Is het lastig om met je werkgever over dit onderwerp te overleggen, bespreek het dan met je (bedrijfs) arts.

Tillen, hurken, bukken en knielen zijn belastend voor je gewrichten. In de zwangerschap worden je gewrichten al extra belast én zijn de gewrichten minder stevig. Hierdoor kun je sneller last krijgen van lage rugpijn en bekkenklachten. Het is dan ook belangrijk dat je bovenstaande adviezen opvolgt om te voorkomen dat je, ernstige, rug- of bekkenklachten krijgt.

Onregelmatige diensten tijdens zwangerschap

Onregelmatig werken tijdens de zwangerschap en andere feiten over werktijden.

Iedere zwangere(dus ook als je geen klachten hebt en je werk goed vol kunt houden)  heeft recht op :

  • regelmatige werk- en rusttijden
  • extra pauzes (maximaal 1/8 deel van je werktijd)
  • een geschikte, afsluitbare ruimte om te kunnen rusten (met bed of rustbank)
  • geen verplichting tot onregelmatig werk, overwerk of nachtdiensten
  • zwangerschapsonderzoek in werktijd

Tot zes maanden na de bevalling gelden deze regels (behalve de onderzoeken).

Tijdelijk ander werk

Kun je jouw werk toch niet veilig en gezond uitvoeren, dan moet je werkgever je tijdelijk ander werk aanbieden. Kan je werkgever je geen ander werk aanbieden en kun je hierdoor niet veilig en gezond werken dan heb je recht op doorbetaald verlof. Je kunt niet worden verplicht (en moet dit zelf natuurlijk ook niet willen) om werk te doen dat schadelijk kan zijn voor jouw zwangerschap of je ongeboren kind.

Schadelijk kan zijn: ernstige stress, werken met gevaarlijke stoffen, teveel herrie, teveel trillingen en straling, infectiegevaar of fysiek te zwaar werk. De (bedrijfs)arts dient te bevestigen dat je werk inderdaad mogelijk schadelijk is voor je zwangerschap of ongeboren kind.

Ziek tijdens of na je zwangerschap

Als je tijdens je zwangerschap ziek wordt, is het afhankelijk van de oorzaak van je ziekte welke uitkering je krijgt.

Word je ziek voor het ingaan van je zwangerschapsverlof en heeft de ziekte niets met de zwangerschap te maken, dan heb je gewoon recht op de bij jullie bedrijf geldende ziekengelduitkering.

Word je ziek voor het ingaan van je zwangerschapsverlof en wordt de ziekte veroorzaakt door de zwangerschap?

In dat geval heb je recht op een ziektewetuitkering ter hoogte van je salaris (wel is er een maximaal dagloon gesteld aan de ziektewetuitkering, als je een hoog salaris hebt kan het zijn dat je minder krijgt dan je salaris omdat je salaris hoger is dan het maximum dagloon door de overheid gesteld). De ziektewetuitkering loopt door tot je weer beter bent, of tot je zwangerschapsverlof ingaat, dan krijg je een zwangerschapsuitkering.

Als je ziek wordt voor het ingaan van je zwangerschapsverlof, dan vervallen de afspraken die je met je werkgever had gemaakt voor de ingangsdatum van je verlof. Je verlof gaat in geval van ziekte altijd 6 weken voor de uitgerekende datum in. Als je na de bevalling ziek wordt, is het belangrijk dat je doorgeeft of de ziekte te maken heeft met de bevalling of zwangerschap. Is de ziekte voortgekomen uit de zwangerschap of bevalling, dan heb je recht op 100% doorbetaling. Heeft de ziekte niets te maken met je zwangerschap of bevalling, dan verval je in de gewone ziektewet, hiervoor geldt meestal een lagere uitkering (70 of 80%).

Werkloos en zwanger

Ben je werkloos en zwanger dan moet je met de volgende dingen rekening houden:

WW uitkering en zwangerschap

  • Ook als zwangere blijf je verplicht te solliciteren tot je zwangerschapsverlof ingaat.
  • Je moet een verklaring van je verloskundige of arts, bij je werkbriefje, inleveren waarin staat wanneer de uitgerekende datum is.
  • Je moet (ruim voor je recht hebt op verlof) ZELF de formulieren om je zwangerschapsverlof te regelen aanvragen bij de uitkerende instantie.
  • Tijdens je zwangerschapsverlof stopt je WW uitkering tijdelijk en ga je voor de periode van zwangerschapsverlof over naar de ziektewet. Je WW gaat weer in als je zwangerschapsverlof eindigt.

Bijstandsuitkering en zwangerschap

Heb je een bijstandsuitkering, dan verschilt het per gemeente wat ze van je eisen nu je zwanger bent. In principe blijf je verplicht te solliciteren (als je al sollicitatieplicht had) tot aan je zwangerschapsverlof. Je bijstandsuitkering loopt gewoon door tijdens je zwangerschapsverlof. In principe hoef je niets bijzonders te regelen als je een bijstandsuitkering hebt. Een zwangerschapsverklaring van je verloskundige zal door de meeste gemeenten wel gevraagd worden.

Ondernemer? Zwangerschapsverlof voor zelfstandigen

Vrouwelijke zelfstandigen hebben wettelijk recht op een zwangerschapsverlof en bevallingsuitkering van minimaal zestien weken.

De regels met betrekking tot de duur van de uitkering zijn gelijk aan het zwangerschapsverlof voor werkneemsters in loondienst.

De uitkering in de zogeheten Zelfstandig en Zwanger-regeling (ZEZ-regeling) bedraagt maximaal het wettelijk bruto minimumloon.

Zelfstandigen die in het voorafgaande jaar minstens 1.225 uur werken, krijgen een uitkering op het niveau van het bruto mimimumloon.

Voor zelfstandigen die minder dan 1.225 uur werken, hangt de uitkering af van de winst/inkomsten in het jaar voordat de uitkering wordt uitgekeerd.

Over de ZEZ uitkering krijg je ook vakantiegeld (8%), deze wordt na afloop van het zwangerschapsverlof aan je overgemaakt.

Het recht op zwangerschapsverlof en bevallingsuitkering voor zelfstandigen is geregeld in de Wet arbeid en zorg. De regeling wordt uitgevoerd door de UWV en betaalt uit de algemene middelen.

Zelfstandigen met een vrijwillige arbeidsongeschiktheidsverzekering krijgen alleen een (aanvullende) ZEZ uitkering als hun AO verzekering lager uitkeert dan het bruto minimumloon.

Ben je verzekerd voor arbeidsongeschiktheid en heb je zwangerschap meeverzekerd, dan is de kans groot dat je geen ZEZ krijgt.

Als je verzekerd bent voor een dagbedrag hoger dan het bruto minimumloon vervalt het recht op een ZEZ uitkering.

Zwangerschapsverlof

Vrouwen die in loondienst werken hebben recht op totaal 16 weken zwangerschapsverlof.

Het salaris wordt in die periode volledig doorbetaald.

Jij kies wanneer je het zwangerschapsverlof laat ingaan. Op zijn vroegst gaat 6 weken voor de uitgerekende datum je zwangerschapsverlof in, je mag maximaal tot 4 weken voor de uitgerekende datum doorwerken.

Je werkgever vraagt namens jou de uitkering aan bij het UWV. Hij doet dit maximaal 4 en minimaal 2 weken voor de ingangsdatum van je zwangerschapsverlof.

Spreek met je werkgever af aan wie de uitkering wordt betaald. Meestal is het het handigst om het te laten uitbetalen aan je werkgever.

Jouw werkgever betaalt in dat geval gewoon jouw salaris door en hij ontvangt de zwangerschapsuitkering van het UWV.

Soms is het handiger als UWV de uitkering direct aan jou overmaakt. Bijvoorbeeld als jouw dienstverband stopt tijdens je zwangerschapsverlof.

Overleg dit met je werkgever. Hij moet bij de aanvraag aangeven aan wie de uitkering moet worden uitbetaald.

Zwangerschapsverlof laat laten ingaan?

Je mag tot maximaal 4 weken voor de uitgerekende datum doorwerken, maar of dat verstandig is?

Veelal zijn 6 weken voor de bevalling echt nodig. Het werk wordt toch te zwaar als je zolang doorwerkt en bovendien kan het altijd zijn dat de baby iets voor de uitgerekende datum geboren wordt.

Stel dat je besloten hebt om tot 4 weken voor de uitgerekende datum door te werken en je baby wordt vervolgens bij 37 weken geboren. Dan heb je net 1 weekje zwangerschapsverlof gehad en dit is echt te kort om toe te leven naar de bevalling.

De komst van een baby vraagt echt een stukje (geestelijke) voorbereiding.

Als je lang doorwerkt en de baby wordt wat te vroeg geboren, dan merk je aan veel "jonge" moeders dat ze eigenlijk, geestelijk, nog niet klaar zijn voor de bevalling.

Bovendien is het van te voren vaak moeilijk in te schatten hoe je je voelt aan het eind van de zwangerschap. Veel vrouwen hebben echt geen puf meer om langer door te werken en zien reikhalzend uit naar de laatste werkweek.

Denk dus goed na voordat je beslist dat je tot 4 weken voor de uitgerekende datum doorwerkt.

Ziek voordat je zwangerschapsverlof ingaat?

Bij een ziektewetuitkering ten gevolge van de zwangerschap gaat je zwangerschapsverlof altijd 6 weken voor de uitgerekende datum in.

Mocht je met je werkgever afgesproken hebben om door te werken tot 4 weken voor de uitgerekende datum dan vervalt die afspraak dus in geval van ziekte.

Het zwangerschapsverlof is altijd minimaal 16 weken

Stel dat je baby te vroeg geboren wordt, dan verschuiven de weken die je voor de bevalling over hebt door naar na de bevalling.

Bijvoorbeeld: Je bevalt bij 37 weken en je had verlof vanaf 34 weken, dan heb je dus maar 3 weken verlof gehad voor de bevalling en heb je nog recht op 13 weken na de bevalling.

Als je baby echt veel te vroeg geboren wordt en je zwangerschapsverlof was nog helemaal niet ingegaan, dan heb je recht op 16 weken verlof gerekend vanaf de dag van de geboorte.

Altijd recht op 10 weken zwangerschapsverlof NA de geboorte:

Wordt je baby te laat geboren dan heb je altijd nog recht op 10 weken verlof na de geboorte.

Stel dat je 2 weken "overtijd" loopt en je verlof was ingegaan 6 weken voor de uitgerekende datum, dan heb je voor de bevalling dus al 8 weken verlof gehad.

Toch blijf je dan recht houden op 10 weken zwangerschapsverlof na de geboorte en heb je dus een klein "mazzeltje", je totale zwangerschapsverlof komt dan op 18 weken.

Ben je zwanger van een tweeling (of meerling)? Dan heb je recht op 20 weken zwangerschapsverlof

Ook zelfstandigen hebben recht op een zwangerschapsuitkering!

Voeden tijdens het werk, wat zijn je rechten?

  • Je hebt recht om  in werktijd borstvoeding te geven of te kolven totdat je kind negen maanden is.
  • Je mag hiervoor maximaal een kwart van je werktijd gebruiken. Werk je 8 uur per dag, dan mag je dus 2 uur gebruiken om te kolven of je kind zelf te voeden. Deze tijd moet door je  werkgever doorbetaald worden.

Maak al voor de bevalling met je werkgever afspraken over hoe je de voeding wilt gaan regelen. Je werkgever dient een geschikte, afsluitbare ruimte beschikbaar te stellen voor het voeden of kolven. Is dat niet mogelijk, dan krijg je de gelegenheid zelf een plek te regelen of naar de baby toe te gaan.

Geboorteverlof vader/partner

Wat zijn de regels voor geboorteverlof (kraamverlof/vaderschapsverlof)?

Is je echtgenote of partner pas bevallen en ben je werknemer?

Dan heb je recht op eenmaal het aantal werkuren per week aan geboorteverlof, ook wel kraamverlof genoemd.

Oftewel, je hebt recht op 5 dagen geboorteverlof direct na de bevalling

De uren die je niet werkt tijdens de bevalling vallen NIET onder het kraamverlof of geboorteverlof.

Deze uren vallen onder het calamiteitenverlof of kort verzuim verlof. Dit is verlof voor spoedeisende, onvoorziene of bijzondere persoonlijke omstandigheden, de bevalling valt hier dus ook onder. Dit verlof kan van een paar uren tot een paar dagen duren, afhankelijk van de situatie. De werkgever betaalt het salaris door tijdens het verlof.

Kort en goed: je hebt recht op volledig betaald verlof tijdens de bevalling én 5 dagen geboorteverlof binnen 4 weken na de geboorte.

Wanneer geboorteverlof opnemen?

Je moet het geboorteverlof (kraamverlof) binnen 4 weken na de geboorte opnemen.
Laat je werkgever zo snel mogelijk na de geboorte weten wanneer je het geboorteverlof opneemt. Dit mag mondeling of schriftelijk. Je werkgever kan dit verlof niet weigeren. Geboorteverlof wordt doorbetaald.

Extra geboorteverlof voor vaders/partners.

Vanaf 1 juli 2020 kunnen partners in het 1e half jaar na de geboorte van de baby nog eens 5 weken extra geboorteverlof krijgen.

De verlofmogelijkheden voor partners worden hiermee fors verruimd tot maximaal 6 weken.

Dit aanvullende geboorteverlof wordt betaald door het UWV, je ontvangt 70% van je loon met een maximum van 70% van het maximumdagloon vastgesteld door het UWV.

Naast bovengenoemde verlofregelingen kun je ook nog ouderschapsverlof opnemen.

Ouderschapsverlof bedraagt in totaal 26 keer het aantal uren dat je per week werkt en kun je opnemen tot je kind 8 jaar oud is. Je hebt geen recht op salaris tijdens het verlof. Behalve als dit is afgesproken in je arbeidsovereenkomst of cao.

Wanneer ben je partner van de moeder en kom je in aanmerking voor geboorteverlof?

Geboorteverlof is voor de partner van de moeder. Je bent de partner van de moeder:

  • als je met haar getrouwd bent;
  • als je haar geregistreerde partner bent;
  • als je ongehuwd met haar samenwoont;
  • als je haar kind erkent.
bron: rijksoverheid.

Ouderschapsverlof, hoe is het precies geregeld?

In 1997 is de wettelijke regeling voor ouderschapsverlof van kracht geworden.

Januari 2009 is de regeling uitgebreid, van 13 weken verlof naar 26 weken.

Beide ouders hebben recht op tijdelijk onbetaald ouderschapsverlof.

Voorwaarde is wel dat je minimaal een jaar in vaste dienst moet zijn. Buiten de wettelijke regeling, die hier wordt beschreven, zijn er in diverse CAO’s gunstigere afspraken gemaakt. Lees dus ook je CAO na op de regelingen voor ouderschapsverlof.

Beide ouders kunnen  gebruik maken van het wettelijke recht op ouderschapsverlof, iedere werkgever is verplicht het verlof toe te kennen.

Ook niet biologische ouders, die blijvend betrokken zijn bij de verzorging en opvoeding van een kind en op hetzelfde adres wonen, komen in aanmerking voor ouderschapsverlof (bijvoorbeeld bij lesbische paren de niet biologische moeder of een ongehuwde vader die het kind niet heeft erkend maar wel samenwoont met de moeder).

Ouderschapsverlof mag worden opgenomen in de eerste acht jaar van het kind.

Voor ieder kind onder de acht jaar kan éénmaal ouderschapsverlof worden opgenomen.

Het verlof voor één kind moet ononderbroken worden opgenomen.

Minimaal twee maanden voor het begin van het verlof moet je je werkgever schriftelijk op de hoogte stellen van je wens om gebruik te maken van het ouderschapsverlof. Hierbij moet je direct aangeven met ingang van welke datum je het verlof wilt laten ingaan, hoelang het verlof zal duren en over welke dagen of uren je verlof wilt opnemen.

Standaard heb je er recht op om gedurende een jaar, de helft van je normale arbeidsduur per week onbetaald ouderschapsverlof op te nemen.

Tegen deze standaardregeling kan je werkgever zich niet verzetten (behalve als je in het buitenland werkt).

Ook bepaal je in eerste instantie zelf hoe je de verlofdagen of -uren opneemt over de week. Alleen als je werkgever ‘gewichtige redenen’ heeft, kan hij de door jouw voorgestelde tijden afwijzen en moet je in gezamenlijk overleg zoeken naar een andere invulling van je verlofdagen of -uren.

In principe is het ouderschapsverlof flexibel.

Je hebt dus altijd recht op een jaar waarbij je de helft van de normale werktijd werkt. Hier kan je werkgever geen bezwaar tegen maken.

Wil jij liever 6 maanden fulltime ouderschapsverlof dan is dit ook mogelijk, maar je werkgever moet hier dan wel mee instemmen.

Ook hierbij moet hij overigens ‘gewichtige redenen’ hebben om je verzoek tot 6 maanden fulltime verlof af te wijzen.

Het is ook mogelijk, als je werkgever ermee instemt, om het verlof over een periode langer dan 1 jaar uit te smeren.

Je werkgever kan jouw verzoek niet zomaar afwijzen. Je werkgever moet aannemelijk maken dat het gevraagde ouderschapsverlof onoverkomelijke organisatorische problemen veroorzaakt binnen het bedrijf.

Samen moet je dan zoeken naar een oplossing die niet schadelijk is voor het bedrijf, maar ook jouw belang als ouder niet schaadt.

Basisregel voor ouderschapsverlof

  • Je hebt totaal recht op het aantal uur dat je werkt maal 26.
    Werk je 20 uur dan heb je recht op 26 x 20 = 520 uur verlof.
  • Deze uren mag je standaard over een jaar uitspreiden waarbij je gedurende een jaar de helft van je normale uren (in dit voorbeeld dus 10 uur per week) werkt.
  • Andere invullingen zijn mogelijk in overleg met je werkgever. Waarbij (in dit voorbeeld) de 520 uur blijft gelden als maximaal aantal uren ouderschapsverlof.

Voor ieder kind afzonderlijk kan ouderschapsverlof worden opgenomen.

 

Vakantiedagen tijdens je zwangerschapsverlof

Tijdens je zwangerschapsverlof bouw je gewoon je vakantiedagen op.

Valt je zwangerschapsverlof in een vakantieperiode?

Je hoeft dan uiteraard geen vakantiedagen op te nemen. Je verlof is een recht en geen gunst. Je werkgever kan je dan ook niet vragen in je verlof vakantiedagen op te nemen.

Anders is het als je zwangerschapsverlof valt in een collectief vastgestelde vakantieperiode.

In de wet is hierover niets vastgelegd. Werk je in een sector met vastgestelde vakantiedagen, zoals in de bouw of in het onderwijs?

Informeer dan bij je werkgever wat de afspraken zijn over het opnemen van vakantiedagen die in je zwangerschapsverlof vallen.

Gerelateerde berichten

kraamverlof

Wanneer neem je vrije dagen

Welke tijd is het handigst om vrije dagen te nemen na de bevalling?

Kind Erkennen, Hoe Gaat Dat Kun Je Als Duo Moeder Een Kind Erkennen

Kind erkennen

Ben je niet getrouwd dan kan het zijn dat je je kind moet erkennen om als ouder geregistreerd te worden.

Zwangerschapskalender To Do's

To Do’s zwangerschap

Jouw to-do’s in de zwangerschap.
per trimester gerangschikt. Zo heb je een overzichtelijke lijst van alles wat je moet regelen.

plichten werkgever in zwangerschap

Voogdij regelen

Voogdij, het wordt makkelijk vergeten. Maar het is zo belangrijk dit goed te regelen.

Wat Kost Een Kind Baby Op Komst

Wat kost een kind

Een overzicht van alle kosten die het krijgen van een kind met zich meebrengen. Inclusief handige checklist én lijst Wat koop je wanneer.

Kraamzorg Wat Mag Je Ervan Verwachten

Kraamzorg

Wanneer regel je kraamzorg er op hoeveel uren heb je recht? Wat zijn de kosten?

Lekker en gezond eten tijdens je zwangerschap.
Niet alleen voor jezelf, ook voor je nog ongeboren kindje.

Met een zelfverzekerd gevoel bevallen?
In deze cursussen antwoorden op al jouw vragen.

Leer alle signalen van je baby kennen.
Én hoe je hier het beste op kunt reageren.

Gerelateerde berichten
plichten werkgever in zwangerschap
Voogdij regelen

Voogdij, het wordt makkelijk vergeten. Maar het is zo belangrijk dit goed te regelen.

Doete Geeft Webinar Ontspannen Bevallen
Gratis webinar

Vind jij bevallen spannend? Wil je tips hoe je ontspannen kunt bevallen? Volg dan onze webinar.

Fit En In Balans Bevallen
Fit en in balans zwanger en bevallen

Lekker fit en ontspannen je zwangerschap door én heel goed voorbereid zijn op je bevalling. Deze online cursus bied je Lees meer

Ik Ben Zwanger Artikelen Baby Op Komst
Onderwerpen A-Z zwanger

Makkelijke lijst met alle onderwerpen op alfabet

stress in zwangerschap
Omgaan met stress in de zwangerschap

Overmatige stress heeft grote gevolgen voor je baby in de baarmoeder én daarna. Hoe zit dat en wat kun je Lees meer